tövratdakı tanrı anlayişı

Təkamül olmuş tanrıdır. Misirdə yaşayan toplumda olan tanrılar hər şeyə qadir deyildilər buna görə də onlara daha dinamik bir tanrı lazım idi. Tövratda tanrı ayağındakı çarıqları çıxar müqəddəs torpaqlara ayaq basırsan deyir. Sanki aşağı varlıq olduqlarını insanlara yeritməyə çalışır. Bu tanrı min bir bəlanı misir üzərinə göndərib fironla düşmənçilik edir. Daha sonra Firon israiloğullarına misirdən çıxmağı icazə verir. Tanrı hər yeri qaranlıq edir, nil çayından qan axıdır doğulan oğlan uşaqlarını öldürür. Burdan da görünür ki, tövratdakı tanrı anlayışı daha çox lokal tanrıdır yəni yalnız yahudilərin tanrısıdır.

stoaçılıq

Özü özlüyündə çox dolu bir fəlsəfədir. Amma bu yazılar digər entrylər kimi olmayacaq və rasional yanaşmayacam mövzuya. içərisi tənqidlərlə dolu olacaq mümkünsə sona kimi oxuyun.
ilk öncə başlayaq staoicism fəlsəfəsinin kiçik tərifindən və nə məna kəsb etdiyindən. Ölkəmizdə stoaçılıq deyə bilinən bu fəlsəfi axın panteist və düzgün fəzilətlərin insanı doğru yola gətirəcəyini və əxlaqlı yaşayacağını müdafiə edən bir axımdır və zenon tərəfindən yaradılıb. Stoiklər gözəl bir həyata nail olmaq üçün fəzilətli yaşamın doğru olduğunu düşünürlər. Fəzilət stoizmdə böyük məna kəsb edir ki, bunun içərisində alicənablıq,düzgün və gözəl əxlaq, təmkinlik, cəsarət vardır. Yəni əxlaqlı yaşam bərabərdir gözəl yaşam. Amma unutmayaq panteist bir axın olduğu üçün stoacılıq təbiətin fəzilətlərinə daha çox diqqət çəkir. Bu necə ola bilər izah edim, məsələn stoizmin təməlində təbiətə uyğun yaşamaq vardır. Məsələn təbiətə uyğun yaşamaq deyəndə belə bir dünya təsəvvür edə bilərsiz bizim yaxşı deyə adlandırdığımız hər şey orda var. Stoizm bunu nəzərdə tutur. Amma yaşadığımız dünya heç də elə dünya deyil. Bu zaman bizim köməyimizə roma imperatoru mark arveli və ya latınca adı marcua aurelius adlanan şəxs gəlir. Böyük stoizm yayanlardan olmuş, fəlsəfədə ("Özü ilə təklikdə" əsəri) əxlaqi kamilliyi təbliğ etmişdir. Digər imperatorların yerinə güc zəhərlənməsi yaşamamış, bir növ dünyəvi zövqlərə pəhriz elan etmişdir.
indi biraz məsələyə kənardan tənqidi baxaq və stoizmdə olan cəsarəti ələ alaq. Mənə elə gəlir ki, ailələrimizin qırmızı deyə adlandırdığı şəxslər stoacıdır. Çünki stoizmdə cəsarətlə düzgünlüyü demək vardır. Bu insana yaxşı hiss etdirə bilər məsələn Qalileyin dünya kopernik sistemini müdafiə edib kilsə tərəfindən tutulması kimi. Nolsun tutuldu amma dünyaya tövhə verdi. Bu əla səslənə bilər amma bir ailəsi acından ölən kəndli canı və ya toplu linç bahasına bunu edirsə nə qədər düzgündür? Azərbaycanda hakimiyyəti tənqid edənlər sözün düzünü desələr belə ailələrini ac saxlaya bilərlər halbuki azərbaycanda diktatura olduğunu hamı bilir. Bu fikir ilk başdan qəhramanca səslənsə də fəzilətli həyat üçün kiminsə ölümünə dəyərmi deyə düşündürür. Mənə görə içi boş bir axımdır çünki son illərdə yeni din axtarışında olan gənclərim overrated (şişirtdiyi) bir şeydir. Yaxşı ən primit sizə sual verirəm mən niyə zenonun verdiyi məsləhətləri yerinə yetirməliyəm? Cavabınız subyektiv olacaq. Bir axım sizə pis gününüzdə kömək ola bilər amma siz bir fikirləşin təməli panteizm olan bu axımın dediklərini niyə yerinə yetirdiz axı? Yaxşı insan olmaq üçün? Müsəlman olun o zaman. Məncə dinlərə boyun çevirən elitanın yönəldiyi bir axımdır stoizm. Bunu məntiqli görürsüzsə sizə aristotelin vətəndaş fəzizlətlərini məsləhət görüm ,onu da araşdırın görəcəksiz ki daha məntiqli imiş aristotel.

ox paradoksu

Zenona aid olan paradoksdur. Ətraflı izah edib cavabını verməyə çalışacam. Ox nümunəsi ilə dedikdə çox da bilmədiyimiz misal olduğuna görə hamının bildiyi versiyasını deyəcəm. Məktəbdə, universitetdə və ya hər nəsildə olan məntiqi sual verən daydan eşitdiyimiz nümunə vardır. Əgər bir insan qalan yolun yarısını davamlı şəkildə gedərsə gedəcəyi məkana çata bilməz. Bu da sübut edir ki hərəkət mümkünsüzdür. Biraz daha açsaq belə bir nümunə göstərim. A nöqtəsindən b nöqtəsinə 100 metr məsafə var deyək. Bu məsafənin ilk dəfə 50 metrini ikinci dəfə 25 üçüncü dəfə 12,5 metrini getsək, yəni hər dəfə qalan yolun yarısını getsək gedəcəyimiz məntəqəyə çatmayacıq. ilkin verilən cavablardan biri tam rəsmi olmayan məlumat budur ki, anadoluda olan filosof diyojen deyib ki, " bunun düz olduğunu deyə bilmərəm amma səhv olduğumu göstərəm" daha sonra durub yerindən hərəkət etməyə başlayıb. Yəni hərəkət mümkündür, bəs zenon haqsızdır?
20ci əsrin əvvəllərinə kimi zenona əks cavab gəlməmişdi ancaq elm inkişaf etmiş və kvant fizikası ərsəyə gəlmişdi. Ənənəvi fizika alimləri görmüşdülər ki, klassik fizika qanunları burda ödənmir. Max plank plank sabitini elmə gətirərək yenilik yaratmışdır həmdə istəmədən zenon paradoksunu və ya ox paradoksunu çürütmüşdür.

Plank sabiti hərəkətin sıfır nöqtəsidir yəni varlıq adlandırdığımız heç bir materiya plank sabitindən qısa məsafə qət edə bilməz. Buna hər şey daxildir. Beləliklə məhşur ox paradoksu çürümüş olmuşdur

içki içmək səbəbləri

içki içmək üçün əslində səbəb olmamalıdır. Təkamül nöqteyi nəzərdən baxsaq görərik ki primatlar ağacdan yerə düşəndən sonra alkaqolu sindirməyə başlayıblar. Buna səbəb isə ağacdan yerə düşən primat yerdəki meyvəni yeyir və o meyvə tam yetişdiyi üçün tərkibində alkaqol olan meyvədir. Bəs sual yaranır ki, sonradan acı dadan alkaqolu niyə içdik?
Bunun səbəbi isə "acquired taste" adlanır. Mənası tam tərcümə edə bilməsəm də qazanılmış və götürülmüş ləzzət deyə tərcümə edə bilərik. Yəni ilk dəfədən bəyənməyib sonradan sevdiyimiz şeylər kimi düşünün. Məsələn: acı yemək,qəhvə içmək və s. Bu içki içməyin elmi səbəbləri idi.
Ancaq müasir dövrdə içki içməyin tək səbəbi var sərxoş olmaq. Sərxoşluq hamıda fərqli hisslərə yol açır deyə ümumi səbəblərini demək çətindir.

asif ata

Ağıl qarışdıran şəxsiyyət. Bir neçə çıxışına baxsaz dahi tamamı ilə izləsəz saxtakar olduğunu gördüyünüz şəxs. ilk böyük önə gələn fikirləri "marksizim xurafatdır dindir " olub. Amma özü öz ideyasını dinə çevirib insanların ona "asif ata peyğəmbərimiz" deməsi ilə nəticələnib. islamı qaydalarla dəfn olunmayıb deyə beyləqandan gətirilib Ağstafanın kəsəmən kəndində basdırıblar. Öz türkcü ideyaları demək olar ki, qüsursuz olub. Amma hər şeyi cismani və ruhani deyə bölüb deyə bir çox müsahibələrdə ikili fikirləri olduğunu görə bilərsiz. Hal hazırda ölümündən sonra yazılan kitabları Ağstafada kiçik bir ailə tərəfindən uşaqlarına öyrədilir və ildə bir dəfə mərasimlər keçirilir. Hələ də müridləri Azərbaycan ərazisində var və demək olar ki təriqət halını alıblar. Dövrünün gənclərinə rasional düşünməyi öyrətməyə çalışdığı yolda onların bir hissəsini radikallaşdıran şəxs.

avesta

Zərdüştliyin müqəddəs kitabıdır. tarixi e.ə 8,9-cu əsrlərə gedib çıxır. Avestada yazılmışdır ki, hər an xeyir tanrısı Hörmüz və şər tanrısı Əhriman arasında döyüş gedir. Onlar üçün hər şey bir-birinə ziddir. ilk nüsxələri makdedoniyalı isgəndər tərəfindən yandırılmıştır fikri plutarxın ''isgəndər zülqərneyn'' əsərində öz əksini tapmışdır. belə fərz olunur ki, isgəndər Əhəmənilər imperiyasını məğlub etdikdən sonra bir məclisdə iskəndəriyyə kitabxanasını yandırmışdır və avestanın bir neçə nüsxəsi orda məhv olub.
Sasanilərin ərəblər tərəfindən işğalı zamanı isə ümumiyyətlə unudulmuş, ancaq 8ci əsrdə abdulla ibn mütəffə tərəfindən avestanın ərəb dilinə tərcüməsi ilə avestaya maraq artmışdır. ərəb dilinə türcümə avestaya marağı artırmışdır. iran tarixçləri ərəb dilinə tərcümədən sonra avestaya daha çox istinad etməyə başlayıblar. ibrahim Purdavud isə deyirdi ki bir sıra alimlər səhvən Avestanı ibrahimin Süheyf əsəri hesab edirdilər. daha sonra isə avropada ilk dəfə Fransa alimi Abraham Hiatsint Anketil-Düperron Avestanı fransız dilinə tərcümə etmişdir. Nəhayət son Qatlar adlanan tərcüməsi isə 1905ci ildə Bartolomey tərəfindən olmuşdur.
avesta haqqında ən fərqli tarix isə iran tarixçisi Seyid Həsən Tağızadənin elmi əsərləridir.

əsəb pozan şeylər

itəliyən sevgili. Çox dəxlisiz yerə itələyirlər adamı dəli edir. Gəlin bununla bağlı kiçik hekayə danışım. Həyatımda ilk dəfə evə qız atmışam amma necə aşiqik dəlilər kimi. Nəysə də məlum məsələ sex falan önsevişmə edirik. Amma qəhbənin balası hər dəfə itələyir falan gijdıllağ oluram. Əslində sevdiyin insanla sevişmək çox zövqlü bir şey olmalıdı istəkli və həyacanlısan deyə. Amma bu qızın qarnını falan öpdükcə zövqdən gəbərirdi və həssas nöqtələrini falan bilirdim. Bu da bir elədi iki elədi sanki zorla evə gətirmişəm kimi itələyir. Axırda beynim çöndü bunun əlindən tutub başımın arxasından vurdum və dedim "zorlanma qaçınılmazdısa zövq almalısan" güldü. Amma bu qədər pis ola bilərdi də sevişmək. Yadıma düşəndə də əsəb oluram.

qonaq gələn ailədəki uşaq

Düşünülənin əksinə çox sevirəm belə tipləri. Atamgil tərəfdən gələnlər əsasən kənd uşaqları olurdu. 6,7 il əvvəl bizə qonaq gəlmişdilər. Uşaq da tam sakit fağır atasının 4cü evliliyindən olan oğlan idi. Öyrənib ki, susub heçnə deməsin nə desələr baş üstə. Atam dedi buna riyaziyyatdan bir sual ver. Mən də sanki elm adamıyam o uşaqdan 4 yaş böyül olardım. Dedim "neynirsən ki, ata qoy otursun da" Qazağın kəmərli kəndində böyümüş uşaq dəli oldu ki, yəni atanın dediyinə tərs bir fikir ola bilər ki?. Nəysə atam əsəbləşdi ki, bu nədi sual verərdin falan uşaq da güldü. Çəkdim qırağa notebookumda vice city var idi açdım oynasın gördüm bununki kənddə eşşək minməkdi. Düşürdüm aşağı məhlə uşaqları ilə danışıb qaynasın gördüm buna qoz qoyan yoxdu. Əslində olmaz da normaldı, məktəb forması üstündən pencək geyindirib gətiriblər uşağı. Mən həmin dövr rus dilindən hazırlığa gedirdim. Qayıtdım bunu evə yola salanda dedim "Счастливые пути" yəni yaxşı yol. Xiyar gədə gedib atasına deyib ki, məni söyüb anam da məni döymüşdü. indi maraqlıdı haralardadı o. Yəqin 450 bal falan yığıb hansısa unidə ləhcəsi ilə məzələnirlər.