1. Qızılqaya xəyanəti». Şəki xanlığının güclənməsi və onun Azərbaycanın qərb torpaqlarını birləşdirmək uğrunda mübarizəsi Kartli-Kaxetiya çarlığını ciddi narahat edir. Azərbaycan xanları arasındakı ziddiyyətlərdən istifadə edən II irakli ilk növbədə Pənahəli xanı öz tərəfinə çəkməyə nail olur. Pənahəli xan onun Şəki xanı Hacı Çələbi xana qarşı birləşmək təklifini qəbul edir. Bu ittifaqa Gəncə xanı Şahverdi xan, Qaradağ xanı Kazım xan, irəvan xanı Hüseynəli xan və Naxçıvan xanı Heydərqulu xan da qoşulur. Hacı Çələbinin üzərinə yürüş etmək istəyən xanlar 1752-ci ilin martında Gəncə yaxınlığındakı Qızılqaya adlı yerdə görüşürlər. Bu zaman xəyanətə əl atan II irakli Azərbaycan xanlarını həbs edir və bu yolla onları özündən asılı hala salmaq istəyir. Hacı Çələbi bu zaman öz qoşunu ilə indiki Mingəçevir şəhəri yaxınlığında düşərgə salıb, Kürü keçməyə hazırlaşırdı. Xanların həbs olunması xəbərini eşitdikdə dərhal Məşvərət şurasını toplayaraq belə bir tapşırıq verir: «Nə qərar qəbul edirsinizsə edin, içərisində Kürü keçmək olsun». Şura Hacı Çələbi xanın fikrini əsas götürərək xanları azad etməyi qərara alır. Gəncə yaxınlığında şiddətli döyüş olur. Hacı Çələbi II iraklinin qüvvələrini məğlub edərək Ağstafaya qədər qovur. Borçalı torpaqları azad edilir. Hacı Çələbi xan oğlu Ağakişi bəyi buraya hakim təyin edir, xanları da əsirlikdən qurtarır. Tariximizə «Qızılqaya xəyanəti» adı ilə daxil olmuş bu hadisə Azərbaycan xanlarının birləşməsinin və ümumi düşmənə qarşı vahid cəbhədə mübarizə aparmalarının vacibliyini göstərir.
Mənbə: http://tarix.info/azerbaycan-tarixi/feodalizm-dovru/92-350601ki-xanl305287305.html
sifarişi verən: KH