bir miqdar günel


28   1   0   1
http://i.imgur.com/unoDROJ.png
10.nəsil yazar
reytinq xalı: 149
entry sayı:28
karma xalı: 3015
izləyənlər: 4
sifariş sayı: 0






son yazdıqları| | əl əməyi göz nuru| favori seçdikləri| favori seçilənləri| bütün entryleri| lövhə

aşıq abbas tufarqanlı "ağlımla qəlbimin özgə yolu var,
Hər biri bir yolda puç edər məni.
Birisi sevdadan uzaqlaşdırar,
O biri sevdaya tuş edər məni."
həbibi "necə dinlənsün həbibin sənsiz, ey əndamı gül,
çün batar cisminə təndə hər tük olmuş bir tikən." - misralarının müəllifi, şair.
müəllim olmayanlara müəllim deyilməsi "Bəy" söylə, "yoldaş" de, "vətəndaş" çağır,
Hər yetən insana "müəllim" demə.
Bəlkə, heç pedaqoq deyildir fağır,
Müəllim olmayana "müəllim" demə.
Həkimə "həkim" de, polisə "polis".
Nə vaxtdan müəllim olub mühəndis?
"Müəllim" deməsən, inciyər rəis?
"Cənab" de sən ona, "müəllim" demə.
Bilsən, dil nə çəkir sənin əlindən,
"Müəllim" kəlməsi düşmür dilindən.
Utan, xəcalət çək müəllimindən,
Ayıbdır, çobana "müəllim" demə.
Söz yersiz olanda qiymətdən düşər,
Mənası dəyişər, zinətdən düşər.
Müəllim özü də hörmətdən düşər,
Avama, nadana "müəllim" demə.
Sən də, Bayram Novruz, sözü dürüst de,
Yaxşıya yaxşı de, pisə də pis de.
Şair de, müxbir de, lap jurnalist de,
Hər yazı yazana "müəllim" demə!
©Bayram Novruz
məsləhətli teleqram botları sizin üçün ən yaxşıları yığmışam, sözlük əhli-*
buyurunuz.

ilyricsbot - mahnı adını bota daxil etdikdə, mahnının sözləri ekrana çıxır.
YTranslateBot - istənilən mesajı istənilən bir dildə birbaşa söhbət qutusuna tərcümə edir.
TexifyBot - yazılı şəkil göndərdikdə, şəkildəki yazıları mətn formasında geri göndərir.
wiki - hansısa söhbətdə mesaj panelinə @wiki yazıb, ardınca məlumat almaq istədiyin zadı daxil etdikdə, wikipediadan olan məlumatları əldə edirsən.
VirusTotalAV_bot - faylların viruslu olub-olmadığını yoxlaya bilirsən.
apkdl_bot - play store'dan istədiyin proqramın linkini atıb, onu apk şəkildə əldə edə bilərsən.
linkgrambot - bota youtube'dan arzu etdiyin videonun linkini atıb, mp3, mp4 kimi yükləyə bilərsən.

əlavə olaraq sosyal medialardan video/şəkil yükləmək üçün botlar:
SaveAsBot - instagram
FBVideoBot - facebook
ttsavebot - tiktok

deyək ki, bütün bunlar səni qane etmədi?
elə isə, @BotFather ilə öz ideal botunu yarada bilərsən-*
yazarların paylaşmaq istədikləri şeirlər Adı Leyladı.
"Görüş bölgəsi"ndə qarşılaşdıq.
ilk həmləylə məni gözlərinin qaranlığında itirdi.
Kirpiklərinin əsarətində yaralandım.
əvvəl özümü,
Sonra qollarımı itirdim.
Beləcə ilk dəfə sarıldım o müqəddəs gecəyə.
ilk dəfə sevincdən ağladım.
Sonra "kişilər ağlamaz" deyən o adam yadıma düşdü, güldüm.
ilk dəfə doyunca öldüm,
müharibədə ölən bütün uşaqların əvəzinə.

Adı Leylaydı.
boyu xoşbəxtliyə çatmırdı.
Çəkisi məndən iki məğlubiyyət az olardı.
Baxışıyla öldürürdü,
əli silaha yatmırdı.
Yerişi əsgər yerişi kimi mətin,
danışmağı həyəcan siqnalı,
susmağı səfərbərlikdən çətin.

Adı Leylaydı.
qadınların göz yaşını gizlətdiyi yaşa çatmışdı.
Bəxtinin itirdiyi rəngi hər gün saçlarında tapırdı
gəncliyi uşaqkən başa çatmışdı.
Qırmızı dodaqları bir müddət ayırdı bizi.
Sonra mən hücuma keçdim
sərhədləri aşdım.
Hər ikimizin dili altında yüzlərlə söz şəhid oldu
indi heç kim qürurunun tətiyini çəkmir ki, aramızdakı atəşkəs pozulsun.
Axı biz işğalçı deyilik
razılaşdıq, sülh olsun
Leyla, eşidirsən?
təki bircə biz savaşaq yer üzündə sülh olsun.

©pərviz arif
fatma xala bir cəlil məmmədquluzadə əfsanəsi-*
hadisələr fatma xalanın əri ilə birlikdə at belində gedərkən, başmağının yola düşməsi ilə başlayır. qadının əri atdan düşüb başmağı axtaran ərəfədə, at sürət götürərək fatma xala ilə birlikdə köhnə sahibinin(məşədi nurəlinin) evinə doğru yol alır.

əsər, həmin dövrdə azərbaycan qadının cəmiyyətdəki mövqeyi haqqında aydın təsəvvür yaratmağa xidmət edir.

əsərdən bir dialoq:
"molla qurbanqulu belə danışırdı:
-arvad nədi, həyətdən küçəyə çıxdı nədi, hələ bir para binamus müsəlmanlar övrətlərini yanlarını salıb aparırlar qohum-qardaş evinə.
kəndlilərin biri üzünü molla qurbanquluya tutub dedi:
- a molla, and olsun bizi yaradan məxluqə, mən bircə dəfə də, ayıb olmasın sizdən də, cəfərin anasını* heç bir yerə aparmamışam.
o biri kəndlilər də and içdilər ki, bir belə günah iş görməyiblər.
molla qurbanqulu başladı:
- övrətinki odur ki, qatasan evə, qapısını qıfıllayasan.
məşədi nurəli üzünü tutdu mollaya və dedi:
- a molla, yaxşı fərmayiş ərz edirsən, bəlkə lazım oldu, məsələn, arvad gedib çeşmədən su daşısın, onda pəs qapını qıfıllayandan sonra axı arvad dəxi eşiyə çıxa bilməz ki, məsələn, gedib su gətrisin.
molla qurbanqulu ucadan cavab verdi:
- pəh, axmaq-axmaq danışmağa pul verməmisən? övrət nədi, küçəyə çıxıb su gətirdi nədi. suyu canın çıxsın özün daşı. övrətə də etibar var ki, qoyasan çıxa küçəyə? övrətinki odur ki, qatasan dama, qapısına qıfıl vurub açarını qoyasan cibinə."
barış akarsu
(youtube: )

canlı dinləyə bilənlər nə şanslı!
hüzur içində yatsın.
yazarların paylaşmaq istədikləri şeirlər Tut kədərin əlindən,
Əraf körpüsünədək,
Apar ötür, qayıt, gəl.
"Xoşbəxtlik" və "Xoşbəxtik",
Arasında gizlənən,
Balaca "L" hərfini,
Ordan götür, qayıt, gəl-*

©Məlik Cahan
tarixi fotolar
azərbaycanın görkəmli bəstəkarları - rənglənmiş foto.

soldan sağa, oturanlar - tofiq quliyev, fikrət əmirov, məmməd qurbanov (mədəniyyət naziri), soltan hacıbəyli, süleyman ələsgərov.
ayaq üstə - azər rzayev, boris zeydman, danil danilov, midhət əhmədov.
yazarların paylaşmaq istədikləri şeirlər Yaxşı yadımdadı,

O gün anam yenə xəmir yoğurdu,
O gün atam evə duz aldı, gəldi.

Boyum da çəkimə yaxşı düşürdü.
O vaxt şəkildə də yaxşı düşürdüm.

Necə maraqlıdı, özümdən başqa
Bütün uşaqları yetim bilirdim.
Qırışlı xəmiri düz edir deyə
Anamın əlini ütü bilirdim.

Sonra nə oldusa, ara qarışdı,
Sonra birdən-birə ütü qırışdı...

Sonra birdən-birə anam qocaldı.
Bir dəfə o qədər işləmişdi ki,
Bir dəfə o qədər yorulmuşdu ki,
Həmin gün gecəni yatdı, durmadı.

Həmin gün ulduz da tez sönəcəkdi,
Həmin gün günəş də tez batacaqdı.
ilk dəfə anamdan tez oyanırdım,
ilk dəfə anamdan gec yatacaqdım.

Həmin gün süfrəyə duz da dağıldı.

Günəş gizlənəndə, yaxşı bilirdim,
Ay da ulduzları tək sığallayır.
Analar adamı bərk qucaqlayır,
Atalar adamı bərk sığallayır.

Yaxşı yadımdadı,

Bir gün anam yenə xəmir yoğurdu,
Bir gün atam evə duz aldı, gəldi.
Həmin gün süfrəyə duz da dağıldı,
Həmin gün dağıldıq, biz də dağıldıq..
yanlış bilinən atalar sözləri bilinən: eşşək nə bilir zəfəran nədir?
əsli: eşşək nə bilir zərpalan nədir?

bilinən: bəlkəni əkiblər bitməyib
əsli: bəlgəni əkiblər bitməyib
bəlgə - əkin sahəsinin sərhədlərini göstərən zad. tapdaq ərazi olduğu üçün əkilmir

bilinən: şərikli malın olunca, şərikli arvadın olsun
əsli: şərikli malın olunca, şərikli arvatın olsun.
arvat - çəki daşı
yazarların linçə səbəb olacaq fikirləri (bax: cinsiyyət dəyişdirmiş biri ilə münasibət qurmaq )

belə bir şeyin varlığını öyrənəndən sonra uzun illər boyunca çox qəribsəmişdim. çoxluqla yaş faktorunun təsiri idi yəqin ki.
indilərdə isə aşırı normal qəbul eləyir, hətta rəğbət bəsləyirəm. çevrəmdə belə bir dostumun/tanışımın olmaması, bu şəxslərdən biri ilə tanışlıq yarada bilməmiş olmaq məni bir miqdar üzür.
tanışlığı qoyun qırağa e, belə biri ilə şəxsi münasibət qurmaq mənə möhtəşəm bir şey kimi gəlir. hə, elə gəlir, çünki möhtəşəmdi.
sənin yaşadıqlarını vaxtilə yaşayıb, sənin keçirdiyin hisslərə bələd olan biri olur həyatında. hansısa bir vəziyyət qarşısında ağzından tökülən "anlayıram" sözcükləri yalandan yox, həqiqətən anladığından qaynaqlanır, sənin nəyə ehtiyacın olduğunu soruşmamış bilir. qısacası, səni ən az sənin qədər tanımağı bacarır.
yəni ki, çox böyük şansdı, a yoldaşlar.
qız olmağa nə var ki az öncə eşitdiyim bu fikri səsləndirən bütün boşboğaz şəxslər üçün açılmış başlıq.

"azərbaycanda qadın olmaq" haqqında danışsam, başqa mövzulara qapı açılacağı üçün, hara gedirsən get, qadın olmağın dəyişməyən "bəsitliyini" göz önünə sərəcəm.

indi təsəvvür elə ki, qadın olaraq dünyaya gəlirsən və ortalama olaraq 9-15 il sonra nə olduğu başa salınmadığı üçün, bilmədiyin bir şeylə üzləşirsən. əslində, hələ uşaq yaşlarında ikən uşaqlıq illərin sona çatır. daima özünə nəzarət etmək məcburiyyəti yaranır, zamanla əyləncə anlayışına nisbətən uzaq düşürsən, idman dərsləri ən sevilən dərsin idisə, artıq kabusun olur. valideynin səni bu hadisəyə öncədən hazırlamış olmur deyə nəticədə qorxu, həyəcan, stress keçirərək regllə tanış olursan. ilk illərində "duyğusal dəyişikliklər" özünü çox biruzə verməsə belə, yaş artdıqca fərqi sezməyə başlayırsan. sözün həqiqi mənasında hər ay 3-5 günlük başqa birinə çevrilir, normal gündə səni əsəbləşdirməyəcək hadisələrə əsəbləşir, çox boş səbəblərdən ağlayırsan. hətta bəzən səbəb olmayanda axtarıb, tapırsan. "kirpiyim qısadı", "divar əyridi", "saatım işləmir" deyib, ağlanarmı? reglsənsə, ağlanar. hələ ki ağrılı keçirirsənsə və ağrıkəsici bir fayda eləmirsə, saatlarla müdaxilə edə bilmədiyin ağrıyla boğuşursan. bu yetəri qədər drammatik deyilmiş kimi, həmin gün çölə çıxmaq məcburiyyəti də üstünə gələndə, bəlkə də həyatının ən çətin anlarından birini yaşayırsan. həm gərginlik, həm fiziki ağrılar, qamətini əyəcək dərəcədə yorğunluq, təpədən vuran günəşlə 2 qat olan halsızlıq və duyğusal çöküntü elə bil sənə cəhənnəmdən teaser verir.
həyatında baş verən hadisələrin yaratdığı stress səbəbilə bəzən düzənsiz regllər keçirirsən. düzənsiz olmağın da ayrı stress yaradır və beləcə kısır döngüyə girirsən. ömründə sadəcə bir neçə dəfə 9 ay regl olmamaq şansın ola bilir, onun da sonunda ağrılı bir şəkildə doğuş həyata keçirməli olursan.
bu və saya bilmədiyim bir çox hadisələri uşaqlıqdan etibarən, uzun illər boyu təkrar-təkrar yaşayırsan.
ta ki menepoza girənə qədər.


hə, indi de görək, nə var ki qız olmağa?
molla pənah vaqif 1717-ci ildə qazax mahalının qıraq salahlı kəndində anadan olub. mədrəsə təhsili alaraq ərəb, fars dillərini öyrənən şairə, dövrünün bilikli adamlarından olduğu üçün "molla" təxəllüsü verilmiş, "vaqif" təxəllüsünü isə özü seçmişdir. yaradıcılıq fəaliyyəti gənc yaşlarına təsadüf edir.

yaradıcılığı haqqında:

xalq yaradıcılığı nümunələrinin yaranıb, inkişaf etdiyi dövrdə axıcı, oynaq şeirləri ilə məşhurlaşıb.
yaradıcılığında əsas yeri məhəbbət mövzusu tutur.
vaqifin tərənnüm etdiyi məhəbbət, ondan öncəki şairlərin tərənnüm etdiyi ilahi, sufiyanə eşqdən fərqli olaraq, real məhəbbətdir. şeirlərində təsvir etdiyi azərbaycan qadınını gözəllikdə qüsursuz, kamalda yetkin görmək istədiyini bildirir.
heca vəznində yazdığı qoşmalar üstünlük təşkil etsə də, əruz vəznində qəzəl və müxəmməsləri də var.
zəngin qafiyələri, ustalıqla seçilmiş məcazlar, xalq arasında geniş istifadə olunan məsəllər vaqifin şeirlərinə xas olan xüsusiyyətlərdir.
şairin ədəbi məktəbi sadəlik, nikbinlik, xəlqilik kimi əlamətlərlə seçilən qoşmalarla bağlıdır. m.p.vaqifin yaradıcılığı üçün nikbinlik səciyyəvi olsa da, ömrünün son günlərində yazdığı "bax", görmədim" kimi şeirlərində bədbinlik motivləri aydın sezilir. sözü gedən hər iki şeirdə də zəmanəsində müşahidə etdiyi ictimai-siyasi eyiblərə etirazını bildirib.
müəllif "bax" qəzəlində dostu m.v.vidadiyə müraciət edərək baş vermiş hadisələrə diqqət verməyini istəyir, deyir:

"ibrət et Ağa Məhəmməd xandan, ey kəmtər gəda,
Ta həyatın var ikən nə şahə, xunxarə bax!"


"görmədim" müxəmməsi isə, lirikanın ən kamil nümunələrindən hesab olunur. şeirdə müxtəlif təbəqələrə məxsus insanların eyiblərinə toxunulub, onların bu vəziyyətə düşmələrinin səbəbi göstərilib.


bonus olaraq da şairin qələmindən bir məhəbbət qoşması buraxıram -*

Bir əndamı nəsrin, dodağı qönçə,
Bir qaməti gülbün yara aşiqəm.
Olsa yüz üzü gül, girməz eynimə,
Mən ancaq bir gülüzara aşiqəm.

Gecələr sübhədək eylərəm nalə,
Hərgiz düşməz könlüm özgə xəyalə.
Bir gərdəni mina, ağzı piyalə,
Bir ləhcəsi şirinkara aşiqəm.

Bir buxağı turunc, sinəsi meydan,
Bir sözü cəvahir, mirvari dəndan,
Bir maral baxışlı, kirpiyi peykan,
Bir qaşlan zülfüqara aşiqəm.

Bir güləndə ləblərindən bal axan,
Bir bəzənib sərxoş tovus tək çıxan,
Bir niqab altından pünhani baxan,
Bir əcayib xoşgöftara aşiqəm.

Vaqifəm, bədəndə canım dağılır,
Mecnun kimi xanimanım dağılır,
Görməyəndə din-imanım dağılır,
Gecə-gündüz mən didara aşiqəm.
danabaş kəndinin əhvalatları əsərdəki bir "yüngülvari müqəddimə" təkcə "danabaş kəndinin əhvalatları"nın proloqu deyil, bütövlükdə cəlil məmmədquluzadə yaradıcılığının ilk sənət manifestidir. burada mirzə cəlilin realizmə sədaqəti, fərdi xarakterlər yaratmaq bacarığı, özünəməxsus mövzusu və ideyası, təbii danışığı xatırladan bədii təhkiyəsi bəyan olunur. bütövlükdə bu əsər, haqlı olaraq qeyd edildiyi kimi, "gülməli bir macəra deyil, əslində yanıqlı bir ictimai faciədir."
povestin adındakı "danabaş kəndi" ifadəsi geniş mənada ümumiləşmiş azərbaycan kəndinin, hətta eyni proseslərin yaşandığı türk müsəlman dünyası kəndlərinin bədii ifadəsidir.

mənbə: cəlil məmmədquluzadə əsərləri, ıv cilddə, ı cild, bakı-2004
daş qəlbli insanları neylərdin, ilahi 1908-ci il, 6 yanvarda yazılıb, "molla nəsrəddin" jurnalında çap edilən bir m.ə.sabir əfsanəsi -*

sözü gedən şeir kəskin tənqidi ruhlu satira olduğu üçün, şair cəmiyyətdə olan haqsızlıqlara etiraz səsini qaldırır, insanların taleyindən narahatlıq hisslərini ifadə edir. şeirdə bir çox mənəvi-əxlaqi cəhətlər aktuallaşdırılır, məzlumun zalımın zülmünə dözməsinə etiraz səsi oyadılır. müəllif isə xilas yolunu milli-mənəvi dirçəlişdə görür.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20