henry wadsworth longfellow
![]()
amerika ədəbiyyatının ilk milli şairi kimi tanınır. gecə səsləri , köləlik nəğmələri , köçəri quşlar şeir kitablarının , hiperion , kavana romanlarının müəllifidir. 40-cı illərdə abolisionizm hərəkatına qoşulmuş , hindlilərin qırılması və zəncilərin köləliyinə qarşı etiraz səsini ucaltmışdır. şimali amerika hindlilərinin folkloru əsasında yazılmış hayavata haqqında nəğmə poemasında cəsur və yenilməz hindi obrazını yaratmışdır. 1878-cı ildə nəşr olunmuş “Keramos and Other Poems” şeirlər kitabının “Birds of Passage. Flight the Fifth” fəslində koroğlu dastanından ilhamlanaraq “Leap of Roushan Beg” ( Rövşən bəyin tullanışı) adlı şeir yazmışdır
Kyrat belində yol gedir igid,
Dağlar başında əsir sərt külək.
Ruşən Bəy təkdir, arxada ölüm,
Önündə açılır dar, çətin ürək.
Şabalıdı atı, ayağı ağdır,
Tozu göyə sovurur hər addımı.
Nə qız, nə sərvət onun yanında,
Kyratdır dünyada tək varlığı.
Dövlətli torpaqlar, qalalar uzaq,
Ərzurum, Trabzon qalır arxada.
Oğru da desələr, igid də desələr,
Adı dolaşırdı hər bir diyarda.
Amma bir gün yolun sonu gəldi,
Qarşıda uçurum, dərin bir yarğan.
Altında qaranlıq sular gur axır,
Keçmək mümkünsüz, dayanmaq yalan.
Arxada düşmənlər, yüzlərlə nəfər,
Qışqırır, qılınclar parıldayaraq.
Öndə isə ölüm, ya da ümid var,
Taleyə qalırdı son bir ayaq.
Reyhan da gəlmişdi, ordusu ilə,
Uçurum kənarında dayandı o an.
“Lə ilahə illəllah!” səsi qalxdı,
Dağlara yayılırdı gur bir əzan.
Ruşən Bəy əyildi, atını sığalladı,
Öpdü gözlərindən, sinəsindən də.
Sanki vida edirdi ən yaxın dostuna,
Bir quş oxuyurdu uçuş önündə.
“Ey mənim Kyratım, ey can parçam sən,
Məni bu çətinlikdən keçir bu gün!
Qızıldan nalın olar, atlas örtüyün,
Yetir qurtuluşa bu ağır yükü sən!”
Kyrat eşitdi sanki bu sözü,
Dırnaqlar torpağı eşdi bir anlıq.
Güc topladı, sanki göy gurladı,
Sıçradı havaya ildırım kimi.
Boşluğun üzərindən uçdu bir an,
Küləkdə donmuşdu zaman sanki.
Qarşı sahilə çatdı igid at,
Qurtardı ölümün sərt əlindən ki.
Amma bir daş qopdu, səs gəldi geri,
Bir anlıq sükutda titrədi hava.
Düşdü aşağıya sulara qarışdı,
Amma igid yenə qaldı ayağa.
Düşmənlər baxırdı heyrət içində,
Heç biri etmədi o böyük işi.
Ruşən Bəy keçdi, qurtuldu yenə,
Dastana çevrildi o bir tullanışı
şeiri ilk dəfə c.cabbarlı tərcümə etmişdir
)
