111 il əvvəl, sanki, öz dövrünün millətçi-patriot olmayan intellektuallarını və ya onun nöqteyi-nəzərində psevdo-intellektuallarını öz müasirləri sabir (#296479) və hacıbəyov (#307443) kimi tənqid edən, "müsəlman ürəfaları" (u: intellektualları) adlı satirik bir şeir yazmış şair :)
o dövr siyasi-ideoloji cərəyanlarını, baş vermiş tarixi hadisələri göz önünə gətirdikdə - xüsusən, 1905 - 1907-ci illərdə baş vermiş (gbax: erməni - tatar qırğınları)nı və 1908-ci ildə (gbax: osmanlı)da ikinci məşrutiyyət dövrünün əsasını qoyan (gbax: gənc türklər inqilabı)nı, hiss olunur ki, müəllim, hadisələrdən bərk şəkildə təsirlənmiş, öz hislərini cilovlaya bilməmiş və (gbax: əli bəy hüseynzadə)nin də təsiri ilə qatı millətçi pafosa bürünərək avropapərəst intellektualları bu şeiri ilə sərt tənqidə məruz qoymağa çalışmışdır...
Yeri düşsə əgər müsəlmandır,
Vaxt olur ya İvan, ya Vartandır.
O nə bundan, düzü, nə ondandır,
Yeni bir şey, əcaib insandır.
Geyinir “en qrand” (u: kübarcasına, gəzir “ala-şiq” (u: dəbdəbəli,
Başda bir şapqa, əldə bir zontiq.
Rus, frəng ləhcəsi deyir “bon”dur (u: yaxşı),
Türk dilin sevməyir: “moveton”dur (u: pis tonlu).
Nə “Həqiqət”, nə də “Günəş” oxuyur,
O ya “Morninq” və ya “Deba” oxuyur.
Danışır ya frəngi, ya rusi,
Metropoldur yeri, ya San-susi.
Yuxudan durmağı saat birdə,
Çay içir orda, yatdığı yerdə.
Saat üçdə durur yeyir “dine” (u: nahar),
Saat altı olar, yeyər “dejune” (u: şam).
Professor olub bizim “müsyö”,
Öyrənib “bonjur” ilə bir “adyö” (u: xudahafiz),
Götürür felyetondan ünvanı,
Dağıdır söhbət ilə dünyanı.
Mətləbi başlayır o, Homerdən,
Danışır Götedən, ya Şillerdən.
Bəd deyil Kant, Marks ya Bualo,
Vəli xoş gəlməyir ona Hüqo.
Adların öyrənib bu əşxasın,
Başın aldatmağa əvam-nasın.
Təkcə o, arif, aqil insandır,
Başqalar cümlə vəhşi, heyvandır.
Bir ağıllı odur, qalan dəlidir,
Əcəba, halbuki o cəzvəlidir (u: narazı).
Dolanır restoranları sərxoş,
Cibi boş olsa səhldir (u: asan), başı boş.
Millətin boynuna qoyur minnət,
Umur etsin hamı ona hörmət.
Onun axmaqlığı mühəqqəqdir (u: təsdiq olunmuş),
Ona hörmət edən də əhməqdir. ))
qeyd.
şeiri təsadüfən alman türkoloq michael reinhard hessin facebook profilində gördüm. alman dilinə də tərcümə edib.
(facebook: 3750763138324768&id=100001733579176)
mənbə.
abbas səhhət, seçilmiş əsərləri, 2005 [1]