iranda şahlıq rejiminə qarşı olan babilik isyanının dəvamçısı olaraq şah nəsirəddin qaçara qarşı bu isyanlara başçılıq edib,xalqda ayaqlanma yaratmışdır.şah ilk vaxtlar onu öz istəyi ilə çağırtdırıb yaxın dost tutsada,onun reform və dövləti idarə etmə şəkli məsləhətlərindən,xalqın ona qarşı böyük hörmətindən çəkinərək vəzirinində şeytanlığı ilə həbs və ya ölkədən uzaqlaşdırmaq qərarına gəlir.həyatının təhlükədə olduğunu bilən cəmaləddin əfqanı ibadət yerlərinə zorla girib şiddət göstilməyəcəyini bildiyi üçün iranda yerləşən şah əbdüləzim türbəsinə sığınır və bir neçe ay orada yaşayır.şah nasirəddin bundan təngə gəlib bütün adətləri pozaraq əsgərlərinə türbəyə girməyi əmr edir.cəmaləddin irandan qovulur.
londona yerləşən əfqani iran rejiminə qarşı kampanyalarını dəvam elətdirir.iranda tütün monopoliyasını əlində tutan bir şirkətin ingilislərə verilməsi üzərinə etiraz edərək dövrün böyük şiə müctəhidlərindən birinə məktub yazaraq tütün çəkmənin haram olduğuna dair fətva alır. bu fətvaya uyan xalqın etirazları üzərinə tütün monopoliyası ingilislərdən geri alınır.
amin maluf'un səmərqənd adlı ləzzətli kitabında cəmaləddin əfqanı haqqında geniş tarixi məlumatlar var. [1]
References
- sistem robotu. «cəmaləddin əfqani». Sözaltı sözlük, 02.11.2016. soz6.com