insanlı sovet kosmik gəmisinin adıdır. eyni zamanda soyuz kosmik gəmisini daşıyan raketə də soyuz raketi deyilir. istər daşıyıcı raket, istərsə də gəminin özü 1960-cı illərdə hazırlanıb və xırda modifikasiyalar ilə ta bugünə qədər dünyadakı ən etibarlı və sərfəli kosmik səyahət vasitəsidir. nasa soyuzun üstündə onlarla raket, gəmi, daşıyıcı növü dəyişdirdi, axırda da soyuzun hər uçuşuna bilet almağa məcbur qalıb. bir mühəndis möcüzəsi olan soyuz amerikanın göstərişli space shuttle missiyalarına on basar. soyuzun kosmosa buraxılışı, işlədilməsi, əməliyyatın təşkili üçün daha çox sərbəstlik verir. nəinki shuttle-da hər şey dəqiq bir planla həyata keçməli idi və səhvlər üçün yer çox idi. soyuz bugünə qədər 110 uçuş keçirib ki, bunun da 108-i uğurlu olub. digər ikisində isə astronaft itkisi baş verməyib. birində elə startdaca astronaftlar xilasedici qüllə ilə qurtulublar, digərində gəmi suborbital uçuş etməyə məcbur olub.
not: nasa kifayət qədər pul tapsa, yeni gələcək olan modellər, daha etibarlı ola bilərlər.
avropa kosmik agentliyinin aşağıdakı videoları baxılasıdır.
soyuzun startı və orbitə yerləşdirilməsi:
(youtube: AVvgpKt5uCA)
soyuzun beynəlxalq kosmik stansiyaya yaxınlaşaraq birləşməsi:
(youtube: M2_NeFbFcSw)
soyuzun beynəlxalq kosmik stansiyadan ayrılması və yerə qayıdışı:
(youtube: -l7MM9yoxII) [1]
References
- qatiq qaradi blet. «soyuz». Sözaltı sözlük, 20.07.2015. soz6.com