🌐 Azərbaycanca soz6
ArticleTalk
ReadOpen in sözlük
From Sözaltı Wiki, the free encyclopedia
This article has not been translated into English yet. The original Azerbaijani text is shown below.

afrikanın və (gbax: ərəb dünyası)nın ən önəmli şəhərlərindən biri və (gbax: misir ərəb respublikasının) paytaxtı.

böyük hissəsi (gbax: nil)in şərq sahillərinə düşən qahirə (gbax: afrika)nın ilk yeraltı dəmiryolu nəqliyyatına sahib olan şəhəridir. qahirə şəhərində qədim dövrdən yaşayış olsa da şəhərin təməl daşını ilk atdıran şəxsin ərəb sərkərdəsi (gbax: əmr ibn as) olduğunu demək olar. müsəlmanların 640-41-ci illərdə əmrin başçılığı ilə misir fəthi sonrası şəhər əl fustat adı ilə tikilmişdir. bu söz latın dilindəki "qarnizon" mənasını verən "fossatum" un ərəbləşmiş formasıdır.

şəhər 8-ci əsrdə abbasilərin, bir əsr sonra- 9-cu yüzilliyin 70-ci illərində isə, tulunilərin idarəsində olmuşdur.

şəhərə qahirə adını isə 969-cu ildən buranı öz idarə mərkəzlərinə çevirən (gbax: fatimilər) vermişlər. qahirə adı 973-74-cü illərdən işlənməyə başlamışdır. qahirə ərəbcə "qəhr edən, əzib keçən, qalib gələn, qüvvətli" kimi mənalara gəlir.

əvvəllər qahirə ilə fustat qəsəbəsi nin arasındakı məsafə 12-ci əsrdə məşhur (gbax: səlahəddin əyyubi) dövründə birləşdirilmiş və tək şəhər halını almışdır.

şəhərin çiçəklənməsinə zəmin yaradan bir ayrı şey də heç şübhəsiz (gbax: əl əzhər universiteti)dir. bu universitetdə bu gün də islami dərslər keçilir.

qahirə şəhəri (gbax: məmluk sultanlığı) dövründə öz qızıl dövrünü yaşasa da, 14-cü yüzilliyin ortalarında (gbax: vəba xəstəliyi) şəhəri sarsıtmışdır.

1517-ci ildə osmanlı hakimiyyətinə girən şəhərə 1798-ci ildə məşhur (gbax: napaleon bonapart) ayaq basmışdır.

misirdəki tikililərdə paris memarlığının nümunələrinin çox olması yəqin ki, buna görədir. çünki parisin özündə də misirin (gbax: luksor) şəhərinnən fransaya gətirilmiş abidə var.

misirdə fransız misirşünasların zənnimcə ən gözə görünən əməyi tutanhamonun muzeyidir.

qahirə şəhərində əvvəllər dini statistika çox müxtəlif idisə, artıq 90%-lik müsəlman sayı ilə statistika bir qədər sadələşmişdir.

misirin paytaxtı yalnız qış fəslində yağış görən isti şəhərdir.

lakin, axşamlar bəzən hava +20°c və daha aşağı olur.

qahirəyə yerli sakinlər "əl qahirə"dən daha çox "məsri" (ölkənin adına uyğun) və ya "misr" deyirlər. şəhər orta dövrdə ticarət mərkəzi olduğu kimi bu gün də (gbax: xan əl xəlili) bazarı ilə afrikada hətta, şərq dünyasında məşhurdur. bu bazarın yaxınlığında tv-lərdən (gbax: misir inqilabı)nı izlədiyimiz (gbax: təhrir meydanı) var. şəhərin ləqəbi isə, "1000 minarələr şəhəri" dir.

şəhərdə həmçinin (gbax: ərəb liqası)nın mərkəzi binasının olması şəhərin siyasi önəminnən xəbər verir.

yayda bakıdan 3, qışda isə, 2 saat geri qalır. [1]

References

  1. arabist. «qahirə». Sözaltı sözlük, 12.02.2016. soz6.com
This entry was written on 12.02.2016. Text belongs to its sözaltı authors. Quoting with a link back is welcome.