🌐 English soz6

qahirə

🌐 English
Sözaltı Vikisindən, azad ensiklopediyadan

afrikanın və (gbax: ərəb dünyası)nın ən önəmli şəhərlərindən biri və (gbax: misir ərəb respublikasının) paytaxtı.

böyük hissəsi (gbax: nil)in şərq sahillərinə düşən qahirə (gbax: afrika)nın ilk yeraltı dəmiryolu nəqliyyatına sahib olan şəhəridir. qahirə şəhərində qədim dövrdən yaşayış olsa da şəhərin təməl daşını ilk atdıran şəxsin ərəb sərkərdəsi (gbax: əmr ibn as) olduğunu demək olar. müsəlmanların 640-41-ci illərdə əmrin başçılığı ilə misir fəthi sonrası şəhər əl fustat adı ilə tikilmişdir. bu söz latın dilindəki "qarnizon" mənasını verən "fossatum" un ərəbləşmiş formasıdır.

şəhər 8-ci əsrdə abbasilərin, bir əsr sonra- 9-cu yüzilliyin 70-ci illərində isə, tulunilərin idarəsində olmuşdur.

şəhərə qahirə adını isə 969-cu ildən buranı öz idarə mərkəzlərinə çevirən (gbax: fatimilər) vermişlər. qahirə adı 973-74-cü illərdən işlənməyə başlamışdır. qahirə ərəbcə "qəhr edən, əzib keçən, qalib gələn, qüvvətli" kimi mənalara gəlir.

əvvəllər qahirə ilə fustat qəsəbəsi nin arasındakı məsafə 12-ci əsrdə məşhur (gbax: səlahəddin əyyubi) dövründə birləşdirilmiş və tək şəhər halını almışdır.

şəhərin çiçəklənməsinə zəmin yaradan bir ayrı şey də heç şübhəsiz (gbax: əl əzhər universiteti)dir. bu universitetdə bu gün də islami dərslər keçilir.

qahirə şəhəri (gbax: məmluk sultanlığı) dövründə öz qızıl dövrünü yaşasa da, 14-cü yüzilliyin ortalarında (gbax: vəba xəstəliyi) şəhəri sarsıtmışdır.

1517-ci ildə osmanlı hakimiyyətinə girən şəhərə 1798-ci ildə məşhur (gbax: napaleon bonapart) ayaq basmışdır.

misirdəki tikililərdə paris memarlığının nümunələrinin çox olması yəqin ki, buna görədir. çünki parisin özündə də misirin (gbax: luksor) şəhərinnən fransaya gətirilmiş abidə var.

misirdə fransız misirşünasların zənnimcə ən gözə görünən əməyi tutanhamonun muzeyidir.

qahirə şəhərində əvvəllər dini statistika çox müxtəlif idisə, artıq 90%-lik müsəlman sayı ilə statistika bir qədər sadələşmişdir.

misirin paytaxtı yalnız qış fəslində yağış görən isti şəhərdir.

lakin, axşamlar bəzən hava +20°c və daha aşağı olur.

qahirəyə yerli sakinlər "əl qahirə"dən daha çox "məsri" (ölkənin adına uyğun) və ya "misr" deyirlər. şəhər orta dövrdə ticarət mərkəzi olduğu kimi bu gün də (gbax: xan əl xəlili) bazarı ilə afrikada hətta, şərq dünyasında məşhurdur. bu bazarın yaxınlığında tv-lərdən (gbax: misir inqilabı)nı izlədiyimiz (gbax: təhrir meydanı) var. şəhərin ləqəbi isə, "1000 minarələr şəhəri" dir.

şəhərdə həmçinin (gbax: ərəb liqası)nın mərkəzi binasının olması şəhərin siyasi önəminnən xəbər verir.

yayda bakıdan 3, qışda isə, 2 saat geri qalır. [1]

İstinadlar

  1. arabist. «qahirə». Sözaltı sözlük, 12.02.2016. soz6.com
Bu entry yazılıb: 12.02.2016. Mətnlər sözaltı yazarlarına məxsusdur. İstinadla sitat gətirmək olar.