nərgiz, narçis (yun. νάρκισσοςmənası "qürurlu", "özündənrazı") yunan mifologiyasında çay tanrısı kefisin oğlu
rəvayətə görə nərgiz çox yaraşıqlı gənc olduğundan bütün qızlar xüsusən nimfalar onu görcək ona vurularmışlar. tiresiy ona öz əksini görməzsə çox yaşayacağını vəd etmişdir. bu haldan çox lovğalanan nərgiz heç kimi bəyənib sevməzmiş. ancaq sevilməsindən lovğalıqla xoşhallanarmış. ilk dəfə çox gözəl qız olan nimfa exo onaltı yaşlı nərgizi ov edərkən görmüş və ona aşiq olmuşdur. exo danışa bilmədiyindən eşqini ona aça bilməmişdir. exonun ona vurulmasını duyan nərgiz soyuqqanlıqla ondan imtina etmişdir.exo günlərlə ağlamış eşqindən qaçıb gizlənmiş, pərt olmasından utanaraq göz yaşları tökmüşdür.dərddən divarlara hopmuş insanların danışdıqlarını tekrar edermiş.məhəbbət və gözəllik ilahəsi afrodita bu lovğalığa görə nərgizi cəzalandırmağı qərar verir. bir dəfə meşədə dolaşan nərgiz bərk suzayaraq su içmək üçün bir gölməçəyə yaxınlaşaraq orada oz əksini görür. bu zaman erot onun qəlbini öz oxu ilə yaralayır. qarşısında kim olduğunu anlamayan nərgiz öz əksinə aşiq olur. hərdəfə əyilib onun dodaqlarından öpmək istərkən əksi təkra-təkrar yoxa çixarmış. məhəbbət nə olduğunu bilməyən nərgiz artıq öz-özünə, əksinə vurulur və ondan heç vəclə ayrıla bilmir və gölməçə qırağında eşq dərdindən məhv olur. yerində isə çiçəklər bitmiş olur. [1]
Other perspectives
heçözüdəbilmir
(Gbax: Prometheus) atəşi (bu bir (gbax: metafora)dır, yəni bilgini, elmi) oğurlayıb insanlara verdiyindən (gbax: Zeus) buna çox qəzəblənir və oğlu dəmirçilik və vulkanların tanrısı olan (gbax: Hefaistos)ə (hefest) su və palçıqdan bakirə bir qadın yaratmağı əmr edir. Bu qadına (gbax: Aphrodite) gözəlliyini, (gbax: hermes) hiyləgərliyini, (gbax: Athena) isə müdrüklüyünü bəxş edir. (Gbax: Pandora) adlı bu qadına Zeus bir qutu verir və bu qutunu heç vaxt açmamağı ona tənbehləyir. Bu qutunun içinə bütün pisliklər, xəstəliklər doldurulmuşdu və insanlardan gizlədilirdi. Pandora Yer üzərinə göndərildikdə marağına məğlub olur və qutunu açır. Beləcə bütün dünyaya səfalət, aclıq, xəstəlik, kədər, nifrət, yalan, iztirab yayılır. Son olaraq qutudan ümid bir quş halında uçur gedir. (Burada ümidin mənfi məhfum olduğuna işarə edilir)
Digər rəvayətdə isə qutunun içində sadəcə yaxşılıqlar var idi. Sevgi, mərhəmət, yardımlaşma, empatiya və s. Pandora qutunu açdıqda isə bütün yaxşılıqlar cənnətə uçur, lakin ümid çıxanda Pandora qutunu bağlayır. Beləcə bütün insanlar hər şeylərini itirib həyatın çətinlikləri ilə əliyalın döyüşmək məcburiyyətində qalsa da, ümid daim onlarla olur.
Hər iki versiyada da, Zeus insanları yaradan Prometheusdan intiqamını alır.
Etdiklərindən qəzəblənən Zeus (gbax: Qafqaz dağları)nda Prometheus'u zincirə vurur və bir qartala hər gecə onun yenilənən qaraciyərini didib yeməyi əmr edir. Lakin Zeus'in yarımallah oğlu (gbax: Heracles) onu qurtarır. Prometheus da dururmu, qartalı tapır və o da qartala eyni şeyi edir. Bunu görən Zeus cəzasından qurtulduğu üçün Prometheus'i əfv edir və yenidən ölümsüzlər arasına alır. Ara yerdə adı çıxan, marağına məğlub olaraq insanlara səfalət verən qadın obrazı olur. [2]
References
- big mother. «yunan mifologiyasında maraqlı personajlar». Sözaltı sözlük, 03.11.2016. soz6.com
- heçözüdəbilmir. «yunan mifologiyasında maraqlı personajlar». Sözaltı sözlük, 12.04.2020. soz6.com