Balkan ərazisində yaşayan qaraçıların xalq mahnısı və baharın gəlişini təmsil edən eyni adlı şənlik. Sözün kökü türkiyədə keçirilən hıdırellez bayramına dayanır. Şənlik bir çox ölkələrdə müxtəlif adlarda, vaxtlarda və adət-ənənələrlə keçirilir. Məsələn, serbiya, albaniya, bolqaristan kimi ölkələrdə müqəddəs george günü durdevdan adı ilə 6 may, bizim ölkədə isə xıdır ilyas və ya xıdır nəbi adı ilə fevralın ilk 10 günündə qeyd olunur.
Ederlezi günü qaraçı ailələri hər yeri çiçəklərlə bəzəyir, əksər bayramlarda olduğu kimi, əsasən, çay kənarında, çəmənlikdə bir yerə toplaşıb mahnılar oxuyur, rəqs edirlər. Həmin gündə tutduqları arzuların reallaşacağına, baharın gəlişi ilə xəstəliklərin, bədbəxtliyin uzaqlaşacağına inanırlar.
Mahnıya gəldikdə isə əsas dom za vesanje filmindən sonra tanınmışdır. Musiqinin dili yoxdur cümləsinin qarşılığını tam verir. Bir çox dillərə tərcümə edilib ifa olunmuşdur, amma yenə də təsirini və gözəlliyini itirməmişdir.
(youtube: EZf00ad3G6o)
(youtube: --MTkvC7UZ0)
(youtube: -zc1-1KaYZk)
(youtube: hEqJ6L7YHRk)
(youtube: jPs0g5xHUI0) [1]
References
- citizenerased. «ederlezi». Sözaltı sözlük, 06.08.2019. soz6.com