Arteriyaların spazmı nəticəsində daha çox əl barmaqlarında, nadir hallarda isə ayaq barmaqlarının ucları, dodaq, burun və dildə rast gəlinən vəziyyət. İlk dəfə 1862-ci ildə təsvirini vermiş fransız həkim Maurice raynaudun adını daşıyır. Əsasən, 15-30 yaş arası qadınlarda rast gəlinir.
Raynaud (reyno) xəstəliyi, sindromu adı ilə da tanınır. Xəstəlik müstəqildir, yəni başqa bir xəstəliklə əlaqəsi yoxdur. Sindrom və fenomen dedikdə isə hansısa xəstəliyin əlaməti nəzərdə tutulur.
https://i.imgur.com/smnNV9S.jpg
Səbəbi: müxtəlifdir. Hipotermiya, hamiləlik, əsasən, sistemli skleroz xəstəliklər, siqaret, kimyəvi terapiya, müəyyən dərman maddələrinin istifadəsi ola bilər.
3 fazada gedir:
1. Damarların spazmı nəticəsində periferiyaya qan axının zəifləməsi - dərinin rəngi ağarır;
2. Hipoksiya (Oksigen çatışmazlığı) səbəbindən akrosianoz - göy rəngə çalır;
3. Damarların genişlənməsi ilə Qanın geri axması - dəri qızarır, ağrı hiss olunur.
https://i.imgur.com/6UiEx8d.png
Müalicəsi: səbəbinə görə dəyişir. Müvəqqəti olaraq Aradan qaldırmaq üçün fenomenin (xəstəliyin) etiologiyasını da aradan qaldırmaq lazımdır. Məsələn, soyuqdan qaçınmaq, əlləri isti saxlamaq, tütün məmulatları, tətikləyən dərman maddələrindən istifadəni dayandırmaq, Vazodilatatorların qəbulu, akupunktur və s. Ağır hallarda simpatektomiya əməliyyatı icra olunmalıdır.
Ağırlaşdıqda quru nekroz və qanqrenaya səbəb olur:
https://i.imgur.com/QRMmUJE.jpg [1]
References
- sistem robotu. «raynaud fenomeni». Sözaltı sözlük, 30.12.2020. soz6.com