Michel Foucaultun əsasən 3 hissəyə böldüyü növlərdir. Michel Focault akademik yaradıcılığı boyu insanların subyektə çevrilmə növlərinin tarixini araşdırıb və yaradıb.
1. özlərinə elm statusu qazandırmağa çalışan araşdırma növləri vasitəsilə obyektləşdirilmə.
Bu növə bir neçə misal çəkmək olar. Məsələn, filologiya, linqvistika danışan subyektin obyektləşdirilməsində iştirak edir. Və ya, rifah və iqtisadiyyat analizində məhsuldar, əmək sərf edən subyektin obyektləşdirilməsi göstərilə bilər. Həmçinin, təbiət tarixi və ya biologiya "sırf (u: salt) yaşamış olma fenomeninin" obyektləşdirilməsində rol oynayır.
2. subyektin "bölücü praktiklər"də obyektləşdirilməsi
Subyekt ya öz daxilində və ya başqalarından bölünmüşdür və bu proses onu obyektləşdirir. Buna misal olaraq dəli ilə ağılı, xəstə ilə sağlam, cinayətkar ilə "yaxşı uşaqlar"ı demək olar. timidus #330149 entrysində bu "bölünmənin" nümunəsini çəkir:
"alpaçino demiş. birimizin pis insan olmağına ehtiyac var. ki o birilər baxıb aa bax o pisdir biz yaxşı deyə bilsin. mən pis olmağı seçdim. siz yaxşını seçin."
3. insanın özünü subyektə çevirmə forması.
Bu çevrilmə formaları subyektiv təcrübələr vasitəsilə baş verir. Məsələn, dəlilik, cinsəllik, xəstəlik və s. timidus bir entrysində insanın özünü "cinsəllik" subyekti olaraq tanımağın nümunəsini vermişdi, lakin o entryni latın dilinə edit edib deyə paylaşa bilmirəm :) [1]
References
- lucifermorningstar. «insanları subyektə çevirən obyektləşdirmə növləri». Sözaltı sözlük, 23.06.2021. soz6.com