Bir sözü üst-üstə təkrar etdikdə dinləyici üçün mənasının itməsini açıqlayan psixolojik fenomen. Həmçinin bir sözü çoxlu-çoxlu görmək, yazmaq da beyinə eyni toxluğu yaşadır. Məsələn "yastıq" sözünü sürətlə təkrarlayın. Yastıq, yastıq, yastıq, yastıq.... Yastıq sözünü tətikləyən neyronlar bir yerdən sonra "toxluq"a çatır, "yorulur".
Bunun səbəbi isə yastıq sözünü eşitdiyinizdə və ya işlətdiyinizdə beyninizdə canlanan yastıq şəkli )bu hər hansı bir mücərrəd isim də ola bilər, fərq etmir. O sözün sizdəki qarşılığı, yaratdığı hiss( dəfələrlə alovlanır, dəfələrlə... getdikcə mənası zəifləyir və random hərf yığınlarından yaranmış mənasız səsə çevrilir. Beynimizin yaşadığı bu toxluq bəzən başqa bir sözə, mənaya da keçid edə bilir. yastıq - qəsd kimi. Ki bu da (gbax: transformation effect) adlanır.
Qeyd: uşaq vaxtı həmişə bunun niyə olduğunu başa düşməyə çalışırdım. [1]
References
- heçözüdəbilmir. «semantik toxluq fenomeni». Sözaltı sözlük, 10.06.2022. soz6.com