🌐 English soz6

praqa baharı

🌐 English
Sözaltı Vikisindən, azad ensiklopediyadan

1968 ci ilin yanvarından avqustun 21-ə qədər davam etmiş sosialist yenilənmə hərəkatı. yenilənmə (gbax: alexander dubcek)in çkp((gbax: Çexoslovakiya Kommunist Partiyası)nın yanvarda keçirilən qurultayında hakimiyyətə gəlməsi ilə başlamışdır. amma hərəkat (gbax: alexander dubcek)in hakimiyyətə gəlməsi ilə yox, ondan çox daha öncə başlamışdır. hələ (gbax: çexoslovakiya)ın demokratik vaxtlarında (gbax: çkp) seçkilərdə önəmli səslər qazanırdı və (gbax: 2 ci dünya müharibəsi)ndən sonra seçkilərdə qalib gələrək, 3 il davam edəcək olan "(gbax: xoşbəxt sosializm)" dövründə (gbax: koalisiya höküməti) ilə ölkəni idarə etdilər. bu dövrdə ölkə demokratik, sülhsevər əsaslarla idarə olunurdu. amma ölkədəki (gbax: sağ) partiyaların çevriliş edəcəyindən ehtiyyat edən (gbax: çkp), 1948 ci ildə ölkədə (gbax: avtoritar) idarə üslulu yaratdı.

(gbax: çoxpartiyalı sistem)ə son qoymaqla yanaşı həm də içini sikdiyimin (gbax: stalinist) elementlərini əsas götürərək ölkəni poxlu (gbax: bürokratik sosializm)ə doğru sürüklədilər.

keçən 20 il boyunca ölkənin məruz qaldığı sosial, iqtisadi çətinliklər hakimiyyətdə olan (gbax: antony novotny)(bu peysərin adına wiki-dən baxdım moderlər kusura bakmaz yəqin ki :)) qarşı müxalifəti gücləndirdi və partiya daxilində olan djanavarların popuyarlığının artmasına səbəb oldu.

bu djanavarlar : (gbax: alexander dubcek) (gbax: ota sik)(bunun adı isə heç kimin yadından çıxmaz) və.s insanlar get gedə xalqın və partiyanın dəstəyini alaraq yanvarda hakimiyyətə gəldilər. 8 ay ərzində ölkəni sovet üsulundan fərqli olaraq yəniləmək istəyən dubcek bu müddət ərzində bəzi (gbax: anti-sovet) sosialist dövlətlərindən( (gbax: yuqoslaviya) (gbax: ruminya)) dəstək aldı

amma istər (gbax: qərb bloku) istərsə də (gbax: şərq bloku) tərəfindən bu vəziyyət istismar olundu. qərb tərəfindən (gbax: sosialist bloku)na təhlükə olaraq görüldü. sosialist blokuna isə qərbə meyillilik olaraq görüldü. amma əslində bu hökümət xalqın demokratik şəkildə yaşadığı (gbax: dövlət sosializmi)nin sikdir edildiyi yeni bir quruluş gətirmək istədi.

sonra isə 500 minlik ordu ilə çexoslovakiyanın 1 gecədə anasını qayıran (gbax: varşava müqaviləsi təşkilatı) ölkəni yenidən əvvəlki rejiminə qaytarııb sosializmin ömrünü bir qədər də uzatdı.

[1]

İstinadlar

  1. wayne. «praqa baharı». Sözaltı sözlük, 24.08.2022. soz6.com
Bu entry yazılıb: 24.08.2022. Mətnlər sözaltı yazarlarına məxsusdur. İstinadla sitat gətirmək olar.