ABŞ-ın Venesuelanın nəhəng enerji ehtiyatlarında böyük paya sahib olduğunu iddia etməyə hazırlaşdığına dair xəbərlər tənqidçilərin bu addımı “yırtıcı” və “konstitusiyaya zidd” kimi qiymətləndirərək etiraza səbəb olub. Bu həftə bir sıra media orqanları Venesuelanın avtoritar prezidenti Nikolas Maduronu yanvar ayında oğurlayan və o vaxtdan bəri Cənubi Amerika ölkəsini idarə edən Tramp administrasiyasının neft və qaz yataqlarına uzunmüddətli çıxışı təmin etməyə ümid etdiyini bildirdi. Venesuela, Səudiyyə Ərəbistanının 268 milyard və İranın 208 milyard barellə müqayisədə təqribən 303 milyard barellə dünyanın ən böyük sübut edilmiş xam neft ehtiyatlarına malikdir.
Cümə axşamı, Wall Street Journal, Trump rəsmilərinin Venesuelanın enerji ehtiyatlarının təxminən üçdə birini təşkil edən 90 milyard bareldən ibarət "ondan çox neft yatağında birbaşa pay" almaq üçün Venesuela rəsmiləri ilə "qabaqcıl danışıqlar" apardıqlarını söylədi. Axios, müqavilənin "Prezident Trump üçün miras təyin edən bir an" olacağını iddia etdi, adı açıqlanmayan bir məmur ABŞ-a dedi: "Bu müqaviləni böyük adlandırmaq aşağı ifadə olardı ... Bu, çox böyükdür." Danışıqlarla tanış olan mənbələrə istinadən Bloomberg bildirib ki, müzakirə olunan müqavilələrdən biri bir neçə neft yatağının 100 illik icarəsi olub. Bu hesabatlar Venesuela müxalifətinin üzvləri arasında narahatlıq və qəzəb yaradıb, onlar artıq Trampın Maduronu ələ keçirdikdən sonra həqiqi siyasi dəyişikliyə nail ola bilməməsi ilə bağlı mübarizə aparıblar.
Yanvar ayında xüsusi təyinatlılar Karakasa basqın etdikdən bəri Venesuelaya Maduronun vitse-prezidenti və neft naziri olan müvəqqəti prezident Delsi Rodriges rəhbərlik edir. Maduro rejiminin digər əsas üzvləri də narkotik alveri iddiasına görə başında 25 milyon dollar mükafat almasına baxmayaraq, daxili işlər naziri, Tramp rəsmiləri ilə əməkdaşlıq edən Diosdado Kabello da daxil olmaqla, hakimiyyət mövqelərini qoruyub saxlayıblar. Bu arada, hərəkatının 2024-cü il prezident seçkilərində qalib gəldiyi güman edilən mühacirətdəki müxalifət lideri Maria Korina Maçado da sıradan çıxıb.
Sürgündə olan keçmiş nazir və müxalifət tərəfdarı Rikardo Hausmann X-də yazıb: "Qanunsuz karbohidrogenlər qanunu olan qeyri-qanuni müvəqqəti hökumətin bu konstitusiyaya zidd sövdələşməni bağlamaq üçün legitimliyi yoxdur. Bu, bütün iştirakçılar üçün fiasko olacaq." İqtisadçı Francisco Rodriguez Venesuelanın milli assambleyasını onun "yırtıcı sövdələşmə" adlandırdığı şeyi rədd etməyə çağırıb. Tanınmış jurnalist və hökumət tənqidçisi Luz Meli Reyes istehza ilə Venesuelanın təbii sərvətlərinin “təslim olmasını” “əsrin müqaviləsi” adlandırdı.
Enerji tarixçisi və Avrasiya Qrupunun analitiki Gregory Brew, “Birləşmiş Ştatlar hökumətinə Venesuela resursları üzərində effektiv nəzarəti təhvil verəcək hər hansı bir razılaşmanın kifayət qədər çox şübhə və rədd edilməsini” gözləyirdi. Brew bildirib ki, əldə olunan razılaşma ona BP-nin, o zamankı İngiltərə-Fars Neft Şirkətinin keçən əsrin əvvəllərində İraq və İranın neft ehtiyatlarına necə nəzarət etdiyini xatırladır. Şirkət mahiyyət etibarilə tapdığı hər hansı neftə tam nəzarət edirdi və tapdığı, istismar etdiyi və ixrac etdiyi hər hansı digər neftin faktiki olaraq bütün mənfəətini özündə saxlaya biləcəkdi”, - Brew bildirib.
Düşünürəm ki, administrasiya bunu belə təsəvvür edir – Çin istisna olmaqla, Rusiya istisna olmaqla, lakin Venesuela nefti üçün digər potensial müştəriləri də istisna etməyi düşünürəm” deyə o əlavə edib.Bu siyasət 19-cu əsr Monro Doktrinasının 21-ci əsrə uyğunlaşdırılmasıdır. və iqtisadi və hərbi təzyiq vasitəsilə ABŞ-ın iradəsini tətbiq etmək.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
