Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Baş Assambleyası 2010-cu ildə qəbul etdiyi qətnamədə dünyada zorla yoxa çıxma hallarının sayının artması ilə bağlı ciddi narahatlığını ifadə edib. Belə hallara şəxslərin həbsi, saxlanması və oğurlanması daxildir. Eyni qətnaməyə (A/RES/65/209) əsasən, Baş Assambleya avqustun 30-nu Beynəlxalq Məcburi İtkin Qurbanları Günü elan edib.
Məcburi itkin düşmələr terror mühiti yaratmağa yönəlmiş strategiyaların bir hissəsinə çevrilib və BMT Baş Assambleyasının ekspertlərinin fikrincə, qlobal problemə çevrilib. İtkin düşmüş şəxslərin probleminin həllinə müxtəlif ictimai təşkilatlar cəlb olunur. Ənənəvi olaraq, bu gün bu təşkilatlar hökumətlərə müraciət edərək, belə halların qarşısını almaq və aradan qaldırmaq üçün bütün mümkün tədbirləri görməyə çağırırlar.
Bu səylərdə mühüm alət 2006-cı ildə qəbul edilmiş “Bütün şəxslərin məcburi itkin düşməsindən müdafiəsi haqqında” Beynəlxalq Konvensiyadır. Problem hələ də həllini tapmamış qalır. Yüz minlərlə zorla yoxa çıxma halları hələ də araşdırılmayıb, hər il yeni hallar baş verməkdə davam edir.
İnsanların öz iradəsi olmadan yoxa çıxması insan hüquqlarının ən ağır və ağır pozuntularından biridir. Məcburi itkin düşmə həm qurbanlar, həm də onların ailələri üçün ağır iztirablara səbəb olur. Qurbanlar tez-tez işgəncələrə məruz qalır və həyatları üçün daimi təhlükə altında yaşayırlar.
Yaxınlarının taleyi ilə bağlı məlumat ala bilməyən yaxınları ümidlə ümidsizlik arasında qalır, illərlə səbirsizliklə xəbər gözləyir, bəzi hallarda isə heç vaxt almır. Hüquqi müdafiədən məhrum olan və faktiki olaraq cəmiyyətdən “yoxa çıxan” qurbanlar bütün hüquqlarından məhrum edilir və onları oğurlayanlardan tamamilə asılı vəziyyətə düşürlər. İnsan son nəticədə bu kabusdan xilas olduqda belə, zorakılığın törətdiyi fiziki və psixoloji yaralar, tez-tez onu müşayiət edən qəddarlıq və işgəncənin qalıcı təsirləri heç vaxt tam sağalmır.
Uşaqlar da zorla yoxa çıxmaların birbaşa və ya dolayı qurbanları arasında ola bilərlər. Uşağın yoxa çıxması Uşaq Hüquqları haqqında Konvensiyanın bir sıra müddəalarının, o cümlədən onların şəxsiyyətinin tanınması hüququnun birbaşa pozulması deməkdir. Məcburi itkin düşmə nəticəsində valideynlərindən birini itirən uşaq da hüquqlarının ciddi şəkildə pozulmasına məruz qalır.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
