Bu məqalə Science X-nin redaktorluq prosesi və siyasətlərinə uyğun olaraq nəzərdən keçirilib. Tətbiqi redaktorlar məzmunun etibarlılığını təmin edərkən aşağıdakı xüsusiyyətləri vurğulayıblar:
Bir çay çayının bir il ərzində digərindən daha çox su gətirdiyi zaman, açıq bir izah axtarmaq üçün yer göydür. Daha çox qar və yağışlı bir il çaylarda daha çox su olmalıdır. İlk başda çay axınlarının ilbəil dəyişməsi barədə belə düşünürdüm. Ancaq Prairie Pothole Bölgəsini öyrənərkən öyrəndim ki, bu, hekayənin yalnız bir hissəsidir. Su yerə çatdıqdan sonra nə baş verərsə, göydən nə qədər düşərsə, o qədər də vacib ola bilər.
İqlim, əlbəttə ki, əhəmiyyətlidir. Qar, yağış, temperatur və buxarlanma mənzərəyə nə qədər suyun girdiyini və çıxdığını müəyyən edir. Ancaq həmkarlarımla birlikdə düşünürdük ki, yalnız iqlim milyonlarla depressiya su su su suları olan bir bölgədə bütün hekayəni izah edirmi?
Prairie Pothole Bölgəsi Kanadanın və ABŞ-ın şimalda olan Böyük düzənlikləri əhatə edir və buzlaqlar tərəfindən yaranan təxminən 5 milyondan 8 milyon sualtı torpaqları ehtiva edir. Bir çoxları çayla daimi əlaqə qurmayan dərin çöküntülərdə yerləşir. Bu, bizə sadə bir sual gətirib çıxardı: bu suvi torpaqların dəyişən vəziyyətinin gediş-gəlişinin suyun ərazilərdə saxlanılmasına və ya çaylara daxil olmasına səbəb ola bilərmi?
Bunu öyrənmək üçün həmkarlarımla birlikdə 38 illik peyk müşahidələrini 109 ərazi məntəqəsindən iqlim və axın qeydləri ilə birləşdirdik. Peykdən müşahidə edilən tədqiqatlar hər il nə qədər su sualtı ərazilərin daşınmasına imkan verdi. Biz bu dəyişiklikləri çay axını və qoruqluq, qar davamlılığı və yağış kimi iqlim amillərinə müqayisə etdik.
"Communications Earth & Environment" jurnalında dərc olunan araşdırmamızda məqsədimiz hər il çay axınının iqlimlə ən yaxından bağlı olub olmadığını və ya su basmış sualtı yerlərin dəyişməsi bu barədə daha aydın bir açıqlama verdiyini müəyyən etmək idi.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
