Nasist Volkswageni müharibədən sonrakı, faşizmdən sonrakı Almaniyanın dünyaca məşhur simvoluna necə çevrildi?
Tarixçi Natali Şolts yazır: "Müharibədən sonrakı milyonlarla alman keçmişlərindən uzaqlaşdıqlarını halüsinasiya edirdilər", lakin onlar bunu "Nasist İmperiyasının qalıqları" içində edirdilər.
Nasist dövlətinin asudə vaxt təşkilatı olan Kraft durch Freude (Sevinc vasitəsilə güc) 1938-ci ildə böyük təntənə ilə VW Beetle-in ilk təcəssümü olan KdF-Wagen-i təqdim etdi. Avtomobil sahibliyinin az olduğu bir ölkədə KdF-Wagen "Volk" (xalq) üçün əlverişli bir nəqliyyat vasitəsi kimi təbliğ olunurdu. O, "irqi cəhətdən müəyyən edilmiş Volksgemeinschaft"ın (xalq birliyi) avtomobil flaqmanı kimi təqdim edilirdi; yəhudi əsilli almanlara onu almağa icazə verilmirdi.
KdF-Wagen-lərin "Stadt des KdF-Wagens" adlı utilitar ad verilmiş yeni, xüsusi tikilmiş zavod şəhərində istehsal edilməsi nəzərdə tutulurdu. Sonralar Volfsburq kimi tanınan bu nəhəng müəssisənin ildə 1,5 milyon avtomobil istehsal etməsi planlaşdırılırdı. 1938-ci ildə baza qiyməti 990 Reyxsmarka (RM) idi. Taksitli ödəniş planı o demək idi ki, insanlar hər dəfə 5 RM yatıra bilər və ödənişlərini göstərmək üçün xüsusi markalar ala bilərdilər. Fikir ondan ibarət idi ki, dörd ədəd 250 RM-lik marka kitabçasını doldurub sonra onları nəqliyyat vasitəsi ilə dəyişdirəsən.
Ancaq totalitarizmə sərmayə qoymağın belə bir tərəfi var: bu, axmaq oyunudur. Avtomobilin ən böyük təbliğatçısı olan Hitler, təəccüblü deyil ki, istehsal olunan çox az sayda avtomobildən birini əldə etdi. Digər hər kəs üçün isə vəd edilmiş avtomobil heç vaxt reallaşmadı. 1939-cu ildən 1945-ci ilə qədər Volfsburq zavodu hərbi texnika və sursat istehsalına yönəldildi, hətta rejim mövcud olmayan mülki avtomobili təbliğ etməyə davam etsə belə. Volkswagen-in marka alanlardan gələn 120 000 iddiadan sonuncusunu həll etməsi üçün otuz il lazım olacaqdı.
Müharibədən sonra bir ingilis mühəndis Volfsburq zavodunu yenidən işə salmaq üçün səylərə rəhbərlik etdi. Şolts yazır ki, 1948-ci ildə VW Type 1 üçün istehsal artdıqda, "bu, avtomobilin ilkin nəzərdə tutulduğu kimi kütləvi istehsal olunan bir reallığa çevrilməsi və Almaniya küçələrini doldurması ilk dəfə idi".
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
