Bizim Kainatımızda, fizika qanunlarının aldığı riyazi formalar bizə təsəvvür edilə bilən hər şeyin mümkünlüyü haqqında məlumat verir. Lakin yalnız Kainatımızın özünü müşahidə etməklə, ölçməklə və sınaqdan keçirməklə hansı riyazi ehtimalların bizim fiziki reallığımızı təsvir etdiyini müəyyən edə bilərik. Eynşteynin ümumi nisbilik nəzəriyyəsində kəşf edilmiş ilk nəzəri həllərdən biri qara dəlik üçün olan həll idi: bir yerdə o qədər çox maddə və enerjinin olduğu fəza sahəsi ki, həmin həcmin daxilindən heç bir maddə və ya enerji, hətta işıq sürəti ilə hərəkət edən bir şey belə qaça bilməz. Qara dəliyin əks tərəfi, qara dəliyin tərsi olan eyni dərəcədə ağlabatan bir riyazi həlldir: maddə və enerjinin öz-özünə ortaya çıxdığı ağ dəlik.
Qara dəliklərin bir çox fərqli müşahidə növü vasitəsilə təkcə fiziki cəhətdən real deyil, həm də bütün Kainat boyu kifayət qədər çox olduğu sübut edilmişdir. Bəs onların zaman baxımından əks tərəfi olan ağ dəliklər haqqında nə demək olar? Ağ dəliklər nədir və onlar bizim Kainatımız üçün də fiziki cəhətdən əhəmiyyətli ola bilərmi? Kristin Houser bunu bilmək istəyir və o, belə soruşur:
“[Mən] ağ dəliklər haqqında təsadüfi bir bloq yazısına rast gəldim və maraqlandım ki, siz onlar haqqında heç yazmısınızmı? [...] Əminəm ki, sizin yazdığınız hər hansı bir şey Google-un 1-ci səhifəsində çıxanlardan qat-qat yaxşı olardı.”
Bu, indiyə qədər düşünülmüş ən maraqlı ehtimallardan biridir. Gəlin bildiyimiz hər şeyə dərindən nəzər salaq.
Maddə çökdükdə, o, qaçılmaz olaraq qara dəlik yarada bilər. Rocer Penrouz fəzanın istənilən nöqtəsində və zamanın istənilən anında bütün müşahidəçilərə tətbiq oluna bilən və belə bir sistemi idarə edən fəza-zaman fizikasını işləyib hazırlayan ilk şəxs idi. Onun konsepsiyası o vaxtdan bəri ümumi nisbilik nəzəriyyəsində qızıl standart olmuşdur. Lakin, fırlanmayan qara dəliklərə möhkəm şəkildə tətbiq olunsa da, real, fırlanan qara dəliklər üçün bunu proqnozlaşdıran mühakimədə bir qüsur ola bilər.
Ağ dəliklər ideyası, onun daha çox tanış olan qarşılığı — qara dəliklə başlasanız, daha çox məna kəsb edir. İlk dəfə 18-ci əsrdə Con Miçel tərəfindən düşünülən və onun “qaranlıq ulduzlar” adlandırdığı bu anlayışda, Kainatdakı bütün kütlələrin öz səthlərindən bir “qaçış sürətinə” malik olduğu — yəni, onun cazibə qüvvəsindən tamamilə qaçmaq üçün çatmalı olduğunuz müəyyən bir sürətin olduğu — və əgər kifayət qədər kütlə kifayət qədər kiçik bir həcmdə toplanarsa, bu qaçış sürətinin işıq sürətinə çatacağı və ya onu keçəcəyi anlaşıldı. Heç nə bu sürətdən daha sürətli hərəkət edə bilmədiyindən, bu obyektlər yalnız işığı və maddəni udacaq, lakin müəyyən bir məsafədən — hadisə üfüqündən — daxildən heç nə yaymayacaqdı.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
