"İdman ən yaxşı antidepresandır" deyilir — və klinik olaraq da ən etibarlılarından biridir. Amma ayaqdan beyinə hansı siqnalın keçdiyi qara qutu qalırdı.
Honq-Konq Politexnik Universitetindən Jiasui Yu və Suk-Yu Yau bir molekulun adını çəkir: apelin — işləyən skelet əzələsinin qana buraxdığı "miokin", yəni kimyəvi məktub. Xroniki gözlənilməz stress altında siçanların hippokampında apelin və onun reseptoru APJ kəskin aşağı düşürdü. Dörd həftə könüllü çarxda qaçış depressiyabənzər davranışı geri çəkdi və apelini qanda və hippokampda bərpa etdi; mənbə baldır əzələləri idi.
İki təcrübə bunu təsdiqlədi. Apelin genini yalnız skelet əzələsində söndürmək qaçışın antidepressant təsirini itirdi. Qaçış olmadan əzələdə apelini artırmaq isə normal siçanlarda faydanı təkrarladı. Mexanizm: apelin APJ reseptorları vasitəsilə hippokamp neyronlarında NMDA reseptorlu ötürülməni gücləndirir və yeni neyronların böyüməsini stimullaşdırır.
Bu, siçandır, insan deyil, və heç kim idmanı gələcək bir həbin xatirinə dayandırmamalıdır. Amma bu, ümumi bir şüarı izlənə bilən bir yola çevirir — və idman edə bilməyən xəstələr üçün ümid verir.
Mənbə: Yu və Yau və b., Molecular Psychiatry, 2026 — nature.com/articles/s41380-026-03651-y.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
/https://tf-cmsv2-smithsonianmag-media.s3.amazonaws.com/filer_public/28/5d/285d7d60-b85c-4680-a56d-670fdceb34d6/fork-tailed_bush_katydid_42143s.jpg)
/https://tf-cmsv2-smithsonianmag-media.s3.amazonaws.com/filer_public/46/f1/46f18bd2-beb5-4922-9fa0-6f5d63e35951/williston-lake.jpg)