Basdırılmış tumanlar və öpüşün yeni tərifi 2026 Ig Nobel mükafatlarını qazandı

Ig Nobel mükafatı əsl Nobelin zarafat qardaşıdır: qalib iş əvvəlcə səni güldürməli, sonra düşündürməlidir. Önəmlisi, bunlar uydurma deyil — dərc olunmuş, hakim-nəzarətli tədqiqatlardır. 3 sentyabr 2026-da mərasim 35 ildə ilk dəfə ABŞ-dan çıxıb Sürixə köçdü.

Ən çox danışılan mükafat torpaqşünaslıqda oldu: bir komanda 25-dən çox ölkədə min cüt pambıq tuman basdırıb iki ay sonra qazıb çıxartdı. Tuman nə qədər tez çürüyürsə, torpaqdakı canlı həyat — bakteriya, göbələk, qurd — bir o qədər aktivdir; bu, artıq fermerlərin "tumanını torpağa ver" adı ilə istifadə etdiyi ucuz testdir.

Biomexanika mükafatı öpüşə dəqiq, növlərarası tərif verən tədqiqatçılara getdi (ağızla ağızın toxunması, qida ötürülməsi olmadan) — bu, öpüşün primatlar arasında təkamül tarixini izləməyə imkan verir. Digər qaliblər: inək südündən üç dəfə enerjili hamamböceği südü; burun silmənin 1977-ci il aerodinamik tədqiqatına görə ölümündən sonra verilən tibb mükafatı; nəyin ilanı sancmağa vadar etdiyini öyrənmək üçün zəhərli ilanlara ehtiyatla basmaq; körpələrin valideynlərinə xoş, yeniyetmələrin isə xoş qoxumaması.

2000-ci ildə qurbağanı lövbər etdiyinə görə Ig Nobel alan Andre Geym 2010-cu ildə qrafen üçün əsl Nobel aldı. Maraq özü-özünə haqq qazandırır.

Mənbə: Nature, nature.com/articles/d41586-026-02650-x.