Fady Joudah-nın "Exhibit G" əsəri öz növündə ilk nümunələrdəndir. Diasporada toplanmış, lakin forma, məzmun və səs baxımından Qəzzadan başqa heç bir yerdə olmayan bu multimedia poeziya toplusu, soyqırım altında fələstinlilərin həyatını əks etdirir.
"Exhibit G" Joudah-nın dil və zaman, yəni soyqırım altında sabitliyini itirmiş həyatın əsas struktur qüvvələri haqqında poetik düşüncələrini davam etdirir. Joudah-nın […] (2024) əsəri sükut və onun qalıqları üzərində dayandığı halda, "Exhibit G" müəyyən nitqdən imtina nəticəsində əldə edilən ifadəni təşkil edir. Xalqının sabah sağ qalacağına əmin olmağın mümkünsüzlüyü ilə üzləşən "Eksponat", Qəzzanın dilində polifonik bir forma alır.
Hyustonda (Texas) yaşayan qəzzalı fələstinli həkim və şair Joudah, Qəzzadan və Qəzza haqqında yazan fələstinli şairlər, "Gaza Soup Kitchen" (Qəzza Şorba Mətbəxi) və onun işini sənədləşdirən qəzzalı fotoqraflar arasında bir əməkdaşlıq olan bu toplu, Fələstin həm ingilis, həm də ərəb dilində sağ qalmaq üçün mübarizə apardığı bir vaxtda yenilənmiş poetikaya olan ehtiyacı qarşılayır. Şeirlər, esselər, fotoşəkillər və rəsmlər arasında hərəkət edən "Exhibit G", ABŞ-İsrail soyqırımı 1948-ci il Nəkbədən indiki dəhşətlərə qədər amansızca davam edərkən, özünü qidalandıran, dəfn edən və adlandıran bir xalqın çoxsaylı əllərini, simalarını və odalarını bir araya gətirir.
Joudah, nitqdən əvvəlki anda dildə qalan tək bir hərf — "G" ilə məşğul olur. Soyqırımın "G"-si, ingiliscədə Qəzzanın "G"-si burada qazılmış bir üfüqə, qürbət (sürgün və ya yadlaşma) və qürub (gün batımı və ya tənəzzül) qrammatikasına çevrilir. Qərbdə günəş fasiləsiz doğur və batır; onun işığı Fələstin sahillərindən imtina edir, görünən mənzərə və onun müşayiət edən saatı daimi qaranlığın başqa bir reallığına məcbur edilir. Nə muzey, nə sərgi, nə də cinayət işi sənədi olan "Exhibit G", Qərb günəşi altında Fələstin əzabından düzəldilmiş ötəri "eksponat"ın əksinə olaraq, Qəzzanın fasiləsiz dözümlülüyünü vurğulayır. Nəticə, oxucu üçün aydın bir çıxış yolu olmayan, öhdəlik götürmüş şeirlərlə dolu əzəmətli bir səyahətdir.
Soyqırım reallığında Joudah və onun həmsöhbətləri, indi məhv edilmiş sabit zaman, nəsil və dilin fasiləsiz tələbləri vasitəsilə Fələstin poeziyasını qururlar. Ərəb poetik irsimizin əvvəlində duran Ləbid bizə xatırladır ki, zaman hələ də əlimizin altındadır. İmperiyaların müharibəsi, "əvvəl" və "sonra" arasındakı zaman döyüşü biz bilməzdən əvvəl də bizim idi:
دِمَنٌ تَجَرَّمَ بَعدَ عَهدِ أَنيسِها حِجَجٌ خَلَونَ حَلالُها وَحَرامُها
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
