Fevral ayında alman teatrında baş verən qarışıq səhnələr bütün dünyada manşetlərə çevrildi. During the final act of a play at Schauspielhaus theatre in Bochum, the audience first jeered and whistled at a performer in the role of a far-right politician. Auditoriyadan səslənən portağal azacıq hədəfinə çatmadı; nəhayət, iki tamaşaçı səhnəyə qalxaraq aktyorla güləşib.
News of the incident travelled around the world: it seemed a bizarre throwback to a world in which people were not able to tell the difference between art and real life, like 19th-century Parisians stampeding out of a cinema after watching a train hurtle towards the camera. Pyesi yazan adam üçün bu, qeyri-adi bir şey deyildi. The play, which visits London’s National Theatre next month, tells the story of a macabre family tradition: once every year, a group of relatives gather over a feast of wild boar and asparagus in the southern Portuguese countryside to kill a fascist they have kidnapped.
Their ritual is designed to avenge the real-life murder of Catarina Eufémia, a harvester in revolt who was killed at the hands of the Salazar regime’s police force in 1954. But this year the family member tasked with the execution voices some doubts about the ritual’s righteousness, and things go awry: in the play’s last half hour, the freed fascist gives heyətin qalan hissəsi tərəfindən kəsilməyən qələbə nitqi. 2020-ci ilin sentyabrında Guimarãesdəki premyerasından bəri tamaşaçılar müdaxilə etmək üçün addım atdılar.
In Portugal, spectators chanted Grândola, Vila Morena, José Afonso’s song of the 1974 Carnation revolution, to drown out the actor’s words. İtaliyada onlar antifaşist müqavimət himni Bella Ciao oxuyublar. Avstriyada tamaşaçılar ayağa qalxaraq çıxıb getdilər.
Lissabonda, Parisdə, Marseldə və Monrealda tamaşalarda faşist siyasətçi kimi çıxış edən aktyoru vurmaq cəhdləri olub. Digər yerlərdə öz qəzəbini ifadə edən ifrat sağçılar idi: “Katarina və faşistləri öldürən gözəl” filminin Roma premyerası yerli şöbənin baş naziri Giorgia Melonun İtaliya qardaşları partiyasının etirazı ilə qarşılandı və tamaşanın proqramdan çıxarılmasını istədi. Cavablardan biri ola bilər ki, “Katarina və faşistləri öldürən gözəllik” mahiyyətcə birində iki pyesdir və hər biri digərinin təklif etdiyi cavabları ləğv edir: həm liberal, həm də mübariz antifaşistlərə çətin suallar verən antifaşist tamaşası.
İlk iki saat Rodrigues-in pyesi filosof Karl Popperin “tolerantlıq paradoksu” adlandırdığı şeyin əksidir: açıq və tolerant cəmiyyəti qorumaq üçün dözümsüzlüyü müdafiə edənlərə qarşı dözümsüz olmaq lazımdırmı? Yoxsa biz bunu edəndə cəmiyyətimiz tolerant olmaqdan çıxır? İkinci sual Rodrigues-in səhnələşdirməsində xüsusi çəki daşıyır, çünki tamaşanın mərkəzində olan ailənin təmsil etdiyi antifaşist ənənə öz-özünə fikirləşən, özünə hörmət edən və özünəməxsus şəkildə mürtəce olan bir ailədir.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
