Göyərçin atalar çətin vaxtlarda övladlarına sahib çıxır

Şəhər göyərçinləri neandertalların Avropada dolaşdığı dövrlərdən bəri mövcuddur. O vaxtlar onlar qiymətli qida mənbəyi kimi xidmət edirdilər, indi isə çirkli və bezdirici bir problem kimi pislənirlər. Hətta bəzi şəhərlər şəhər göyərçinlərinin sayını azaltmaq üçün yemləməyə qadağa qoyub.

"Royal Society Open Science" jurnalında dərc olunan son bir araşdırma göyərçinlərin (Columba livia) bu yeni qida çatışmazlığı şəraitinə necə dözdüyünü araşdırıb. Münhen Texniki Universitetinin bioloqları yemləməyə qadağa qoyan üç Almaniya şəhərindəki (Braunşveyq, Münhen və Vürtsburq) 20 koloniyadan olan 75 göyərçin yuvasını tədqiq ediblər. Müqayisə üçün buğda, noxud, dənli bitkilər və xırda daşlarla əlavə qidalandırılan on yaxşı qidalanmış göyərçin koloniyası nəzarət qrupu kimi istifadə edilib.

Daha çox oxuyun: "Göyərçinlər bizə sevgi haqqında nə öyrədir"

Həm qidalandırılan, həm də qidalandırılmayan koloniyalara müntəzəm populyasiya nəzarətinin bir hissəsi olaraq əsl göyərçin yumurtalarını saxta plastik yumurtalarla əvəz etmək üçün ən azı həftədə bir dəfə baş çəkilib. Tədqiqatçılar şəhər rəsmiləri ilə birlikdə yumurta dəyişdirmə prosesində iştirak edib və yeni yumurtalar haqqında, o cümlədən embrionun yaşı (yumurta qabığından fənərlə işıq salmaqla təxmin edilib) barədə məlumat toplayıblar. Onlar həmçinin hər bir tədqiqat yuvasının altına ziyarətlər arasında fəaliyyəti qiymətləndirmək üçün çəki ölçən cihaz yerləşdiriblər; buna dişi (daha yüngül) və ya erkək (daha ağır) quşun yumurtalar üzərində yatması da daxildir.

Məlumatlar göstərib ki, qida mövcud olduqda dişiciklər yumurtalar üzərində erkəklərdən xeyli çox yatıblar (yuvalarda keçirdikləri vaxtın 81 faizi, erkəklərdə isə cəmi 17 faiz). Bununla belə, qida çatışmazlığı olduqda, dişiciklər inkubasiya səylərini 77 faizə endirib, erkəklər isə öz səylərini 22 faizə qədər artırıblar. Əsasən, erkək quş qida çatışmazlığı zamanı yuvanın yaxşı qorunmasını təmin etmək və dişiyə yem axtarmaq üçün imkan yaratmaq məqsədilə ehtiyac yarandıqda işə qarışır.

Və ya tədqiqat müəlliflərinin ifadə etdiyi kimi: "Bir az antropomorfizmə yol versək, göyərçin ataları 'tənbəl' quşlar deyil, əksinə, 'çətin günlər' üçün hazırlaşırlar."