Laboratoriyada arxeoloqlar Daş dövrü alətinin replikası vasitəsilə qamış liflərini keçirməklə necə sürətlə qalın kəndir istehsal edə bildiklərini nümayiş etdirdilər.
Kəndir, ip və sap: Daş dövrünün görünməz texnologiyaları
Arxeoloji qeydlərdə çatışmayan, ip kimi lif yenilikləri əcdadlarımızın gündəlik həyatında böyük rol oynayıb. Tədqiqatçılar onların geridə qoyduqları izlərdən yeni məlumatlar əldə etmək üçün çalışırlar.
2015-ci ildə Almaniyanın cənubundakı Hohle Fels mağarasından mücərrəd görünüşlü fil sümüyündən hazırlanmış bir artefakt tapılanda arxeoloqlar onun nə olduğunu tam müəyyən edə bilmədilər. Bundan əvvəl həmin mağaradan dünyanın ən qədim musiqi fleytaları, həmçinin bəşəriyyətin ən erkən fiqurativ sənət nümunələrindən biri olan məşhur Hohle Fels Venerası tapılmışdı. İlk baxışdan bu qəribə yeni kəşf — dörd kiçik deşikli 20 santimetrlik çubuq — nisbətən diqqətəlayiq görünmürdü. Lakin o vaxtdan bəri bu əşya Avropanın tarixdən əvvəlki dövr ovçu-yığıcılarının həyatı haqqında onun təvazökar görünüşünün təklif edə biləcəyindən daha çox məlumat ortaya qoydu.
35 000 ildən çox əvvəl mamont dişindən hazırlanmış bu deşikli çubuq — _lochstab_ adlanan bir artefakt növü — ilkin olaraq nüfuz və ya güclə əlaqəli simvolik bir obyekt kimi şərh edilmişdi. Lakin əşyanı kəşf edən komandanın rəhbəri Nikolas Konard buna o qədər də əmin deyildi.
Çubuğun hər bir deşiyinin diqqətlə oyulmuş spiralvari şırımlarla örtüldüyünü görən o, lochstab-ın bu deşiklərdən başqa bir materialı burmaqla istifadə edilən bir alət ola biləcəyindən şübhələnməyə başladı. Almaniyanın Tübinqen Universitetinin arxeoloqu Konard deyir: "Əgər siz bir şeyin içindən nəsə keçirib onu fırladırsınızsa... siz çox tez bir zamanda lif dünyasına daxil olursunuz". Həqiqətən də, o və həmkarları qamış liflərini bu deşiklərdən keçirməyə çalışdıqda, şırımların lifləri istiqamətləndirməyə kömək etdiyini aşkar etdilər. 10 dəqiqə ərzində qrup lifləri toxuyaraq beş metr uzunluğunda qalın və möhkəm kəndir əldə etdi.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
