İran və Omanın yüksək səviyyəli diplomatları Hörmüz boğazından keçəcək müvəqqəti tranzit dəhlizi üçün təklif olunan çərçivəni və hər ikisinin həmsərhəd olduğu əsas su yolunda minalardan təmizləmə layihəsini müzakirə ediblər. Omanın xarici işlər naziri Bədr Əlbusaidi iranlı həmkarı Abbas Əraqçi ilə boğazla bağlı gələcək planları müzakirə etmək üçün çərşənbə axşamı Tehrana gəlib. Oman tərəfindən paylaşılan birgə bəyanatda deyilir ki, ikisi "irəliyə getmək üçün praktiki və həyata keçirilə bilən əsas təmin edə biləcək mərhələli çərçivəni müzakirə etdilər".
Boğaz Yaxın Şərq müharibəsinin başlanğıc nöqtəsinə çevrildi və iki ölkə bu yaxınlarda müharibəyə son qoymağa yönəlmiş ABŞ-İran anlaşma memorandumunda qeyd olunduğu kimi, bu yaxınlarda boğazdan tranziti tənzimləmək üçün bir plan hazırlamağa çalışdılar. Albusaidi, görüşdən sonra X-də yazdığı bir yazıda ölkələrin boğazdakı müvəqqəti dəhlizi "tezliklə elan edəcəklərinə" ümid etdiyini söylədi. Birgə bəyanatda deyilir ki, görüş zamanı iki nazir, həmçinin ölkələrinin suverenliyinə hörmət edən razılaşmaların əldə edilməsinin vacibliyini vurğulayıblar.
Diplomatlar əldə edilən istənilən razılaşmanın beynəlxalq hüquqa uyğun olmasını və qonşu ölkələrin suverenliyinə hörmətlə yanaşmasını təmin etmək üçün “körfəz sahili [sahilyanı] dövlətlərlə birgə müzakirələrin aparılmasının vacibliyini təsdiqləyiblər”. Bu bəyanat ABŞ prezidenti Donald Trampın “Truth Social” sosial platformasında ABŞ donanmasına istinadən “Hörmüz boğazının beynəlxalq suları daxilində bütün minalar çıxarılıb və/yaxud partladılıb” deməsindən sonra gəlib. Fevralın 28-də ABŞ və İsrailin İrana hücumundan sonra müharibə başladı, Tehran sürətlə Hörmüz boğazını mühasirəyə aldı və Vaşinqton İran limanlarına dəniz əks blokadası tətbiq etdi.
Normalda dünya neft və mayeləşdirilmiş təbii qaz ixracatının təxminən beşdə birini daşıyan mühüm su yolunda qlobal neft bazarlarını pozan trafik əsasən iflic olaraq qalır. Boğazdakı hər iki sahil ölkəsi olan İran və Oman həftələrdir ki, su yolu ilə naviqasiyanın gələcəyini müzakirə edir, Tehran iki ölkə tərəfindən nəzərdə tutulan marşrutun coğrafi koordinatlarının “razılaşdırıldığını” deyib. Bununla belə, İran rəsmiləri israr edirlər ki, ABŞ Tehranın tələblərini yerinə yetirməyincə boğaz tam açılmayacaq, o cümlədən dəniz blokadasını aradan qaldırmaq, neft sanksiyalarını götürmək və xaricdəki aktivlərini açmaq.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
