İranın ali dini lideri Ayətullah Müctəba Xamenei Körfəz liderlərini “əsl düşmənlərini” müəyyənləşdirməyə və onunla üzləşməyə çağırıb, çünki Tehran Hörmüz boğazı ilə bağlı sərt mövqeyini qoruyur, regional vasitəçilər isə yeni diplomatiyaya can atırlar. Xamenei atası və sələfi Ayətullah Əli Xameneinin ölümü ilə nəticələnən 28 fevralda ABŞ-İsrail hücumlarından sonra ictimaiyyətə görünmür. Mesaj müharibədən əvvəl qlobal neft və mayeləşdirilmiş təbii qaz daşımalarının təqribən 20 faizinin keçdiyi əsas su yolu olan Hörmüz boğazı ilə bağlı qarşıdurmanın hələ də həll olunmamış qaldığı bir vaxtda verilir.
Xarici işlər nazirinin müavini Kazem Gharibabadi şənbə günü deyib ki, İran Omanla müvəqqəti dəniz marşrutu ilə bağlı anlaşma əldə edib, lakin onun həyata keçirilməsi ABŞ-ın iyunun ortalarında imzalanmış və o vaxtdan bəri qüvvədən düşmüş anlaşma memorandumu çərçivəsində üzərinə götürdüyü öhdəlikləri yerinə yetirməsindən asılı olacaq. Nə vaxt bu öhdəliklər yerinə yetirilsə, İran da öz tədbirlərini görəcək”, - deyə o bildirib.İran və Oman müvəqqəti birgə gəmiçilik dəhlizi və minalardan təmizlənməsini müzakirə edir, Qətər və Pakistan isə vasitəçilik səylərini gücləndirib.
Qətərin baş naziri və xarici işlər naziri Şeyx Məhəmməd bin Əbdülrəhman bin Casim Al Tani cümə axşamı Tehrana səfər edib, burada danışıqlar gərginliyin azaldılması və Hörmüz üzərindən gəmiçiliyin bərpa edilməsini əhatə edib. Boğazdan keçən tranzitlər aşağı səviyyədə qalır. Xəbər agentliyi, Kpler məlumatlarına istinadən, yeddi əmtəə gəmisinin Cümə axşamı günü Hörmüz boğazından keçdiyini, bir gün əvvəl 17-dən və 10 günlük ortalama 15-dən aşağı olduğunu söylədi.
Beynəlxalq Dəniz Təşkilatı cümə günü bildirib ki, təxminən 6 min dənizçini daşıyan 400-ə qədər gəmi ABŞ-İsrail arasında İrana qarşı müharibə başlayandan bəri körfəzi təhlükəsiz şəkildə tərk edə bilməyib. Diplomatik təkan Tehrana iqtisadi təzyiqin artması ilə yanaşı inkişaf edir. İranda illik inflyasiya keçən ay 66 faizə çatıb, prezident Məsud Pezeşkian isə ABŞ sanksiyaları və dəniz blokadası səbəbindən idxal və ixracın təxminən 35 faiz azaldığını bildirib.
Vaşinqton həmçinin İranla əlaqəli fiziki və hüquqi şəxsləri hədəf alan və Misirin Banque Misr bankının Birləşmiş Ərəb Əmirliklərindəki filiallarını Tehranla iddia edilən sövdələşmələrə görə dollar əməliyyatlarını məhdudlaşdırmaq üçün sanksiya kampaniyasını genişləndirib. Təzyiqlərə baxmayaraq, Tehran Hörmüz məsələsində təslim olmaqdan əsər-əlamət göstərmir. Pezeşkian bunun əvəzində Vaşinqtonla iyunda imzalanmış müvəqqəti sazişi bərpa etməyə çağırıb.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
