Elm
EN AZ

Məlumat-əsaslı koqnitiv xüsusiyyətlərə əsaslanan model, ingilis mətninin oxunaqlılığını qiymətləndirərək kollec ingilis dili tədrisini dəstəkləyir

nature.com 07.10.2026 02:00 43 baxış

Mətn oxuna biləcəkliyi qiymətləndirmək kollec ingilis dilində təhsil almaq və oxuma materialının seçilməsi üçün vacibdir. Ənənəvi oxumaq qabiliyyəti formulaları əsasən cümlə uzunluğu, söz uzunluğu, hərf sayıları və söz tanınması kimi səth dil xüsusiyyətlərinə əsaslanır, lakin tez-tez səth formasından kənarda oxuma ilə əlaqəli işlənmə tələblərini təmsil edə bilmirlər. Bu məhdudiyyətə həlli üçün bu araşdırma konqektiv xüsusiyyətlərə əsaslanan oxunma qabiliyyətinin qiymətləndirilməsi çərçivəsini təklif edir ki, bu da konvansional dil xüsusiyyətləri ilə üç biliş motivasiyası, mətndən alınan göstəriciləri birləşdirir. İndikatorlar nadirlik indeksini, bilik şəbəkə strukturuna əsaslanan məntiqi mürəkkəblik indeksini və mətni sıralamayı əks etdirən başa düşmə çətinliyi indeksini əhatə edir. Təcrübələr CEFR, CLEC, OneStopEnglish və RACE daxil olmaqla dörd standart məlumat dəstində aparılır və çərçivə ənənəvi oxunma formülləri, adi maşın öyrənmə modelləri, əvvəlcədən təlim olunan dil modelləri və hibrid modellərlə müqayisə olunur. Qiymətləndirmə ölçülərinə dəqiqlik, F1-not, kvadrat çəkilən Kappa, orta mütləq səhv və RRNSS daxildir. Nəzarət edilmiş xüsusiyyətlər dəstinin ablasiyası biliş xüsusiyyətlər blokunu əlavə etməzdən əvvəl və sonra eyni model konfigürasiyalarını müqayisə edir. 24 müqayisə zamanı QWK bütün 24 müqayisədə, ACC 22, F1 23-də və MAE 23-də azalır. Ən yaxşı hibrid model RoBERTa + Cog-Core, qiymətləndirilmiş modellər arasında ən yüksək orta ACC (0,648) əldə edir və dörd məlumat dəstində təkcə RoBERTa ilə müqayisədə yaxşılaşır. Bu nəticələr oxunma qabiliyyətinin qiymətləndirilməsi üçün biliş motivasiyası ilə işləyən mətn proxylərin artım və şərh edilə bilən dəyərini dəstəkləyir. Çərçivə insan bilişsel vəziyyətini birbaşa ölçmək iddiasından istifadə etmir, lakin o, təhsil müəssisələrində ingilis dilində təhsil almaq üçün öyrənənlərin bacarıq səviyyələrinə uyğun oxuma materiallarının təfsir edilə bilən dəstəyi təmin edə bilər.

Bu iş Hubeydəki bakalavr universitetləri üçün İl səviyyəsində tədris islahatları tədqiqat layihəsi (Grant No. 2023389) və Huangshi bələdiyyə Təhsil Bürosunun Təhsil Elmləri Planlaşdırma Layihəsi (Grant No. 2024GHB069).

Xarici Təhsil Kolleci, Xubei Normal Universitetinin Huangshi, Çin

Təhsil Elmləri Kolleci, Xubei Normal Universitetinin Huangshi, Çin

Müəlliflər heç bir rəqabət maraqlarının olmadığını bəyan edirlər.

Springer Nature nəşr olunan xəritələrdə və qurumların əlaqələrində yurisdiksiya iddiaları ilə bağlı neytral olaraq qalır.

Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.

Tam xəbəri oxu