Alimlər və filosoflar nəfəslə fikirləri minlərlə ildir əlaqələndirirlər. İlk Upanishadlardan bəziləri, Hindizmdən ən qədim yazılardan olan fəlsəfi Sanskrit mətnləri, birbaşa ağlın sabitliyi nəfsin sabitliyi ilə birləşdirdi. Qərbdə isə bu əlaqə Homerin "İliyada" və "Odiseya" adlı epik əsərlərində aydınlaşdırılmışdı. Qədim yunanlar ağciyərlərin düşüncə, duyğu və fikirləşmə mərkəzi olduğunu düşünürdülər.
Müasir biliş elm adamları daha da açıq əlaqələri müəyyənləşdiriblər və nəfəsin yaddaş, duyğu siqnallarına diqqət və narahatlıq kimi duyğulara həssaslıq kimi dərin təsir edə biləcəyini tapdılar. Ancaq yeni araşdırmalar göstərir ki, nəfəslə düşüncə arasında əlaqə elm adamlarının düşündüyündən daha da dərin və incə ola bilər. Alimlər qrupu, beyinin limbi və kortikal hissələrindəki elektrik siqnallarının barmaq izi kimi hər nəfəsin xüsusi formasını millisecondlar ərzində izlədiyini aşkar edib. Nəticələrini "Journal of Neuroscience"də dərc etdilər.
Yeni əsər, məlumat elminin metodları ilə düşüncə təbiətinin kimi biliş elmindən olan böyük sualları birləşdirir. "Kognitiv elmlərin ən əsaslarından biri də budır ki, biz bir qabda yalnız beyin deyilik", - Voytek deyir. Biz sadəcə tranzistor deyilik, kiçik ikili siqnal birləşmələri kimi. Biz bəşərləşmişik. Beynimiz fizikanın müəyyən qanunlarına əməl edən bu mürəkkəb dünyada inkişaf etmiş bir bədəndə mövcuddur və bu təkamül biliyimizə təsir edir. Verilər elminin işə gətirdiyi şey dünyanın siqnallarla zəngin olduğu perspektividir və hər şey ölçülə bilən məlumatlardır, nəfəsdəki zaman dəyişiklikləri də daxil olmaqla.
İqili Elmlər Bölməsində UC San Diego doktorantı olan Eena Kosik-Rose, Voytek, həmçinin Northwestern Universitetinin, George Washington Universitetinin Tibb Məktəbinin, Iowa Universitetinin və Uşaq Milli Xəstəxanasının alimləri ilə birlikdə tədqiqatı aparıb.
Voytek-lə nə qədər nəfəs ölçdükləri, epilepsiya xəstələrinin nə üçün nəfəslə məşğul olduqları və nə qədər nəfəsimizin bilinçli nəzarət altında olduğu barədə danışdım.
Nəfəslə ağılla eyni şey arasında bir çox qədim ənənə var. Yunan dilində pneuma və latın dilində spiritus sözləri nəfəs deməkdir və həmçinin həyat qüvvəsi və ya ruhu ifadə edir. Sizin tapıntılarınız qədimlərin bir şeyə düşdüyünü göstərir.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.