Bir çox ədəbiyyatşünas və ana dili bu dillər olan insanlar hesab edirlər ki, bədii əsəri tərcümədə deyil, orijinal dilində oxumaq daha yaxşıdır. Əlbəttə ki, yeni bir dil öyrənmək yorucu, vaxt aparan və hər şeydən əvvəl, xüsusilə yunan və latın dilləri söz mövzusu olduqda, qorxuducu ola bilər.
"İnsanlar tez-tez mənə deyirlər ki, məktəbdə yunan və ya latın dilini öyrənmək istəyiblər, lakin onlara kifayət qədər ağıllı olmadıqları deyilib", - deyə Haynes bildirir. "Klassiklərin bizə gəlməsi əvəzinə, bizim klassiklərə uyğunlaşmalı olduğumuz barədə qəribə bir inanc var və mən istərdim ki, biz onları daha açıq bir şəkildə tədris etməyə başlayaq. Şübhəsiz ki, yunan mifologiyasının hazırda yaşadığı an böyük bir auditoriyanın olduğunu göstərir."
Bir az yunan dili öyrənmək tərcümələrin keyfiyyətini qiymətləndirməyə və tərcümə təcrübəsinin məhdudiyyətlərini daha geniş şəkildə anlamağa kömək edəcək. Bu, təkcə söz seçiminə deyil — məsələn, Emili Uilsonun 2017-ci ildəki "Odisseya" tərcüməsində "polytropos" sözünü əvvəlki tərcüməçilərin etdiyi kimi "çoxcəhətli" və ya "bacarıqlı" deyil, "mürəkkəb" kimi şərh etməsi kimi — həm də mətnin öz strukturuna aiddir.
Bir çox epik poemalar altı metrik ayaqdan ibarət poetik ölçü olan heksametrlə yazılmışdı və onların sözləri səslənməsinə görə deyil, uzunluğuna görə seçilib düzülürdü. "Yunanlar və romalılar qafiyədən istifadə etmirdilər, lakin erkən tərcümələr çox vaxt şeir formasında olurdu ki, bu da sadəcə dəhşətlidir", - deyə Haynes qeyd edir. "Digər tərəfdən, heksametri ingilis dilində qəribə, nəğməyəbənzər bir tərzdə görünmədən əks etdirmək olduqca çətindir."
Müasir tərcüməçilər şeir formasından qaçmağa meyllidirlər; ya heksametri bacardıqları qədər yenidən yaradırlar, ya da Uilsonun etdiyi kimi, Çoser və Şekspirin beş metrik ayaqlı ritmi olan iambik pentametrə üstünlük verirlər.
Yunan dili ilə tanış olmaqla yanaşı, qədim yunan tarixi və mədəniyyəti haqqında da bir-iki şey öyrənmək faydalıdır. Oxucularla rezonans doğurmağa davam edən duyğu və fikirləri çatdırsalar da, yunan mifi və ədəbiyyatı həm də bizimkindən çox fərqli bir zaman və məkanda kök salıb.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
