“Rip van Winkle” Hudson çayı ilə Catskill dağları arasında (Irvingin çox sevdiyi “bu sehrli dağlar”) mənzərənin təsviri ilə başlayır, sonra bizi baş qəhrəmanla tanış edir. Rip, Peter Stuyvesantın rəhbərliyi altında cəsarətlə vuruşan Van Winklelərin nəslindəndir, baxmayaraq ki, özü belə hərbi şücaətlərdə iştirak etmək üçün çox ürkəkdir. O, “sadə, xoşniyyətli bir adam... mehriban bir qonşu və itaətkar, arvadının sözündən çıxmayan bir ərdir.” Miras qaldığı təsərrüfatda işləməyəcək qədər tənbəl olduğu üçün onun xarab olmasına göz yumur, uşaqları isə cındır paltarlarla ətrafda qaçırlar. Onun yeganə əyləncəsi sincab ovlamaq, balıq tutmaq və yerli meyxanada vaxt keçirməkdir, lakin hətta bu məşğuliyyətlər də onu danlaqları ilə incidən “zəhərli” arvadı tərəfindən məhdudlaşdırılır. Onun sədaqətli iti Wolf ilə meşələrdə gəzərək ondan uzaqlaşmaqdan başqa yolu qalmır.
Bir gün meşədə yuxuya getdikdən sonra o, köhnə dəbli holland geyimlərində qəribə görünən və doqquzluq (ninepins) oynayan bir qrup kişi ilə qarşılaşır. Onlar ona içkilərindən təklif edirlər və bu, onu dərin yuxuya qərq edir. Oyananda iti yox olur və etibarlı tüfəngi paslanır. O, köhnə holland kəndinə tərəf gəzir, lakin kəndin çox dəyişdiyini görür. Heç kim onu tanımır, köhnə dostlarından da heç biri ortalıqda yoxdur.
Rip-in əsas rolu indi şifahi tarixçi olmaqdır; o, öz hekayəsini və “müharibədən əvvəlki köhnə zamanların xronikasını” dinləmək istəyən hər kəsə danışır.
O, onlar haqqında soruşanda, çoxdan öldüklərini öyrənir. Əslində, o yatarkən iyirmi il keçib və bu müddət ərzində Amerika İnqilabı baş verib, müstəmləkəçilər Britaniya hakimiyyətindən azad olublar. Əvvəllər Kral III Corcun portreti olan köhnə meyxana lövhəsində indi başqa bir Corcun — Corc Vaşinqtonun şəkli var. Mübahisəsevər “meyxana siyasətçiləri” Rip-in hansı tərəfə, “Federal yoxsa Demokrat” səs verdiyini bilmək istəyirlər və o, sadəlövhlüklə “kralın sadiq təbəəsi olduğunu, Tanrı onu qorusun!” deyə etiraf edir.
Təbii ki, onu Tory (kral tərəfdarı) və casus olmaqda günahlandırırlar, lakin zaman keçdikcə onun sadəcə yatdığına dair hekayəsini qəbul edirlər. Artıq kim olduğunu bilməyən Rip, arvadının öldüyünü və özünün də Britaniya despotlarından azad olan Amerika əyalətləri kimi bu “ətək hökumətindən” azad olduğunu öyrənəndə böyük bir rahatlıq tapır. O, qızı tərəfindən himayəyə götürülür və son illərini məmnun bir insan və “kəndin ağsaqqallarından biri” kimi yaşayır.
Budur, yenə həmin söz: “ağsaqqal”. “Nyu-Yorkun tarixi”ndə olduğu kimi, holland ağsaqqalları da həmişə tənbəl və sakitdirlər. Rip-in əsas rolu indi şifahi tarixçi olmaqdır; o, öz hekayəsini və “müharibədən əvvəlki köhnə zamanların xronikasını” dinləmək istəyən hər kəsə danışır. Bu sıradan insanın, prezidentlərimizdən birinin deməyi sevdiyi kimi, bu “uğursuzun” zəfər çalması və sadəcə uzun bir yuxu yataraq mədəniyyətimizin ölməz fiqurlarından birinə çevrilməsi bizə amerikalıların qəhrəmanlığa qarşı çıxmaq üçün görünən şüursuz aclığı haqqında nəsə deyir.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
