Hər il MIT Technology Review elm və texnologiya sahəsində çalışan ən parlaq və ən yaxşı gənc beyinlərdən ibarət bir siyahı hazırlayır. Bizim 35 yaşınadək 35 innovatorumuz izlənilməli olan şəxslərdir—onların tədqiqatları və texniki işləri öz sahələrinin gələcəyini formalaşdırmağa qadirdir.
Bu il siyahıya biotexnologiyanı dəyişdirən doqquz nəfər daxildir. Bu həftə mən sizə onlardan beşinin üzərində işlədiyi çox maraqlı işlərdən bəzilərini təqdim edəcəyəm; bura həyat qurtaran yeniliklər və təməlqoyucu “qocalmanın geri çevrilməsi” texnologiyası daxildir.
Gəlin, doğulduğu Tanzaniyada ana ölümlərinin təxminən 29%-nə səbəb olan təhlükəli doğuş ağırlaşması – doğuşdan sonrakı qanaxmanı müalicə etmək üçün cihaz hazırlayan 28 yaşlı Paschal Kija ilə başlayaq. Mkanda Salama (suahili dilində “Təhlükəsiz Sarğı”) istifadəsi asandır və cəmi 70 dollara başa gəlir. Bir araşdırma onun qadınların 73%-də doğuşdan sonrakı qanaxmanı 20 dəqiqə ərzində dayandırdığını müəyyən edib.
2. Yapon sənətindən ilhamlanan beyin elektrodlarının hazırlanması
Onilliklərdir ki, alimlər beyin elektrodlarını hazırlayır, sınaqdan keçirir və implantasiya edirlər. Bu cihazlar birbaşa insanların beyninə yerləşdirilir, ona görə də onlar beyin fəaliyyətini anlamağa və müxtəlif nevroloji xəstəlikləri müalicə etməyə kömək edə bilsələr də, onların müəyyən dərəcədə zərər verə bilməsi tamamilə təəccüblü deyil. 34 yaşlı Xiao Yang ətrafdakı beyin toxumasına daha az təsir göstərəcəyinə ümid etdiyi ultra-kiçik elektrodlar üzərində işləyir. Onun elektrodları həm də çevikdir—əslində, onlar əsl neyronlara çox bənzəyirlər.
Yang həmçinin laboratoriyada beyin hüceyrələrini öyrənmək üçün elektrod vərəqləri yaradır. Üçölçülü formalar yaratmaq üçün kağız kəsməyin ənənəvi Yapon sənəti olan kirigami-dən ilhamlanaraq, o, spiral səbət formasında olan pətək strukturlu bir elektrod vərəqi yaradıb. Və o, artıq ondan beyin hüceyrələrini öyrənmək üçün istifadə edir.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
