2029-cu ildir: "Skynet" süni intellekt sistemi nüvə müharibəsində bəşəriyyətin əksəriyyətini məhv edib. Avtonom qatil robotları sağ qalanları öldürməyə çalışırlar. Arnold Şvarzenegger'i məşhur bir ad və qlobal aksiya ulduzu edən 1984-cü ildə çəkilən "Terminator" filminin hekayəsi budur. Ancaq süni intellektin insan nəzarətindən kənarda qalması və fəlakətli nəticələrə səbəb ola biləcəyi nə qədər realdır?
Bu sistemlərin göstəricilərinin növü ilə, bu, istisna edilə bilməz, - deyə Alman Süni İntiqlenti üzrə Araşdırma Mərkəzinin əməkdaşı Reinhard Karger Euronews-ə müsahibəsində deyir. "İnsanlar üçün fəlakətli nəticələr yalnız yan təsirlər ola bilər, səhv, çünki sistemin nə edə biləcəyini səhv qiymətləndirdik və ya maşınlara verdiğimiz vəzifələri səhv başa düşdük".
40 ildir ki, süni intellekt və rəqəmsal yenilik mədəniyyəti üzərində işləyən Karger, müstəqil süni intellektin qorunan mühitdən internetə qaçdığı və digər sistemlərə təsir etməyə başlayan həddindən artıq bir ssenariyi təsvir edir. Bu, elektrik enerjisi, telekommunikasiya, peyklər və maliyyə sistemlərinin, bir sıra digərlərinin çökməsi ilə nəticələnə bilər.
Uzun müddət elektrik enerjisi kəsilməsi tezliklə daha da problemlərə səbəb olacaq: nəqliyyat və təchizat zəncirləri çökəcək, insanlar artıq yemək ala və ya ödəyə bilməyəcəklər - sosial narahatlıqlar baş verə bilər və nəzarətdən çıxa bilər. Bu, mütləq bəşəriyyətin sonu demək deyil, lakin fəlakət yarada bilər.
Şəbəkə bərpa edilsə də, "İS sistemləri yenidən aktiv ola bilər, çünki saxlama mediasında mövcud olurlar". Ekspertlərin fikrincə, bu ssenari yüksək performanslı, müstəqil süni intellektin, hətta zərərli niyyət olmadan da gözlənilməz yan təsirlər vasitəsilə böyük bir böhran yarada biləcəyini göstərir.
Son həftələrdə süni intellekt modelləri ilə bağlı bir neçə oxşar hadisə ortaya çıxıb. Xüsusi diqqət çəkən bir hal "ChatGPT" inkişaf etdiricisi "OpenAI" tərəfindən aparılan sınaq idi. Bir süni intellekt modeli mühürlənmiş bir test mühitində xüsusi vəzifələri yerinə yetirməli idi, lakin nəzərdə tutulmuş sərhədləri keçməyə və gözlənilməz şəkildə "Hugging Face" süni intellekt platforması üzrə kompüter sistemlərinə daxil olmağa nail oldu. Hadisədən sonra "OpenAI" rəhbəri Sam Altman sentyabrın ortalarında "gələcək üzərində nəzarəti süni intellektin itirə biləcəyimizi" xəbərdar etdi.
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
