Bir dəfə ilk kitabımı yazarkən, "sivilizasiya" adı altında çılpaqlaşan, ot biçən maşınların səsinin cəngəlliklərin quş cəhcəhini boğub qolf meydançasına çevirdiyi bucaqvari vulkanik bir adada yaşayırdım.
Zavod bacalarından hündür dalğaların, fəza qədər qara qayalıqlara çırpıldığını izlədim, mülklərin həyatın kiçik bir maketi kimi göründüyünü gördüm. Milyarderin "Giriş Qadağandır" lövhəsi altında, işıq lampasından da qədim tısbağaların balalarını necə çıxartdığına, qədim, laqeyd üzlərinə baxdım. Vulkanın açıq ağzına, göyə zamanın dilində meydan oxuyan bu ağıza baxdım.
Daim düşünürdüm ki, elementar olanla insan həyatının keçici olanı arasındakı bu qırılma xətləri sivilizasiyamızın ən ciddi qüsurunu — təbiəti fəth ediləcək, əhliləşdiriləcək, ram ediləcək bir şey kimi görməyi, "özümüzün də təbiət olduğumuzu unutmağı", öz vəhşiliyimizi əhliləşdirdiyimizi, məhz öz ruhumuzu qısırlaşdırdığımızı unutmağı — necə də açıq göstərir.
Jay Griffits 2006-cı il şah əsəri "Wild: An Elemental Journey"də güclü bir əks-zəhər təklif edir — bu, illərlə "sərbəstliyə, xalis və canlı dünyaya" can atmasının məhsuludur, dağın zehni ilə düşünməyi, meşənin ürəyi ilə hiss etməyi öyrənmək, "utancaq, çılpaq və elementar olan — ruhu" axtarmaq cəhdidir. Ortaya çıxan həm bir üsyan aktı (vəhşiliyin silinməsinə, ruhun əhliləşdirilməsinə qarşı), həm də bir ehtiram aktıdır (təbiətdəki basılmaz olana, bir bilik forması kimi mənzərəyə, sevgi qədər ehtimalsız və heyrətamiz olan Yer üzərindəki həyata qarşı).
Thoreau-nun "meşəyə şüurlu yaşamaq üçün getdiyi"ndən bir əsr yarım sonra, Griffits ruhunu vəhşi dünyanın hər guşəsində — Amazondan Arktikaya — doyuzdurmaq üçün yeddi il sərf edib, "ruhun sürətilə həyata toxunmağa" çalışıb. O yazır:
"Vəhşiliyin iradəsini axtarırdım... Əlimdə tutduğum yeganə şey elementar mənliyimi ünsürlərə etibar etmək zərurəti idi. Bu qısa və nöqtəvari həyatda — parlaq-qaranlıq və elektrikli — başqa heç nə edə bilməzdim, imperativin kənarında, ehtiyatsız anın həssas qəzəbi içində yaşamaq istəyirdim."
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
