NASA-nın Voyager 1 kosmik aparatı onilliklərdir ki, məsafə rekordlarını qırır. Təxminən 50 il əvvəl buraxılan bu aparat, 1998-ci ildə Pioneer 10 zondunu geridə qoyaraq Yerdən ən uzaqda olan insan istehsalı obyektə çevrildi. O, Günəş sisteminin qoruyucu qatını tərk edən ilk kosmik aparat oldu və bəşəriyyətin ulduzlara göndərdiyi ilk elçisi olacaq.
Voyager 1-in, eləcə də onun əkiz aparatı olan Voyager 2-nin kameraları xarici Günəş sistemində güclü meqafırtıları, onlarla peykin ilk görüntülərini və Yupiter, Saturn, Neptun və Uranın ətrafındakı nazik halqaların indiyədək görünməmiş detallarını lentə alıb. Yerə göndərilən şəkillər və məlumatlar Günəş sisteminin necə formalaşdığı və təkamül etdiyi haqqında nəzəriyyələri formalaşdırıb, sonrakı missiyalara ilham verib və kosmos alimlərini onilliklər boyu məşğul edəcək qədər yeni suallar ortaya qoyub.
Və bu ay Voyager 1 daha bir böyük rekorda imza atacaq. Noyabrın 18-də, Şərq Standart vaxtı ilə səhər saat 5:16:07-də o, Yerdən bir işıq günü məsafəyə çatan ilk kosmik aparat olacaq: bu, işığın 24 saat ərzində qət etdiyi məsafədir. Bu, 25,9 milyard kilometrlik bir səyahətdir və ya Günəşdən Plutona olan məsafədən dörd dəfədən çoxdur. Həmin nöqtədə Yerdən gələn siqnalların Voyager 1-ə çatması tam bir gün vaxt aparacaq; cavabın gəlməsi üçün isə daha bir gün lazım olacaq.
NASA-nın Kaliforniyanın Pasadena şəhərindəki Reaktiv Hərəkət Laboratoriyasında çalışan və zondlar 1977-ci ildə buraxılmazdan bir qədər əvvəl Voyager üzərində işləməyə başlayan planetoloq Linda Spilker deyir: "Mən heç vaxt [missiyanın] bu qədər uzun sürəcəyini təsəvvür etməmişdim". Spilker ilk buraxılış üçün Floridanın Kanaveral burnunda idi. O, hətta indi 40 yaşlarında olan uşaqlarının doğumunu missiyanın mərhələlərinə uyğun planlaşdırmışdı. Başqa bir missiyaya rəhbərlik etmək üçün ayrıldıqdan sonra, o, indi Voyager-in baş alimi kimi geri qayıdıb.
Digər iki alim isə əvvəldən Voyager ilə birlikdədir. Digərləri isə kosmik aparat buraxılanda hələ doğulmamışdılar. Spilker deyir: "Voyager bu günə qədər çoxnəsil missiyadır". Lakin bu, nostalji missiyası deyil. Günəş sisteminin kənarında hələ də kəşf edilməyi gözləyən bir dünya var.
Prinston Universitetinin fiziki Ceymi Rankin deyir: "Hər bir məlumat parçası, Voyager-lərdən məlumat aldığımız hər gün bizə yeni bir şey deyir". O, doktorluq dissertasiyasına 2012-ci ilin avqustunda, yəni Voyager 1-in Günəş sistemini tərk edərək ulduzlararası fəzanın soyuq, sakit dənizlərinə qədəm qoyduğu ayda başlayıb. "Hər gün o, heç kimin əvvəllər kəşf etmədiyi yerlərdədir."
Xülasə — davamını mənbədə oxuyun.
