29 yazar 32 başlıq və 61 entry
yenilə | gündəm | top

1 2
cizız krayst taksim gezi parkı hadisələri timidus 3 yazarların hal hazırda dinlədikləri musiqilər 7 local arctic monkeys yazarların həyatdan çıxardığı dərslər möhtəşəm erməni musiqiləri 2 entry up chat gilqameş 2 seksdən sonrakı peşmançılıq tantuni 3 van den budenmayer langet 4 sebastiao salgado absurd poeziya nirvana vs pearl jam jayalalithaa jayaram deus ex machina porno sənayenilənmə trolls 2016 məhkəmə sözlük yazarlarından şüarlar 4 nat geo wild'ın babaxan rəhmanovla bağlı sənədli filmi 3 batman the killing joke söz6 sözlüyü diriltmək üçün edilə biləcəklər 11 beck elmi akademik məqalə 3 sema moritz jeneil williams slow cinema türkiyə enerji naziri berat albayrakın sızdırılan e-mailəri 2 əsgərlikdə dedovşina diana hacıyeva fremdschamen lukashenko the walking dead tormuz hüseyn 3 mirage 3 məsləhətli filmlər 3 rain dances joselito github angular material sözaltı etiraf reket 2 doğru və yanlış anlayışı köhnə kişi modeli 2 azərbaycanın ikili vətəndaşlıq verməməsinin səbəbi 4 tərcüməçi 2 marquis de sade mizantrop asılılıq yaradan oyunlar 13 yazarların başına gələn maraqlı hadisələr yazarların paylaşmaq istədikləri musiqilər 2 heavy horses asosial onanist 2 azərbaycanda ən çox spirtli içki icilən rayonlar 3 jethro tull azərbaycan xalqını salamlamaq 2 yazarları düşündürən suallar 3 robbie williams 3 groundhog day dead can dance grave of the fireflies 2 tokyo godfathers modernizm 2 niko pirosmani 2 arqument çox yatmaq kuba 2 bioqrafiya və avtobioqrafiya hasbi rabbi kulinariya reçitativ rıçaq toz içində çiçək czech fantasy kassir midnight cowboy michael haneke oliqopoliya qəzəb qüvvəsi eldamar dikanka yaxınlığında bir kənddə axşamlar azərbaycandakı həyatın demo olması kuber-pedi 2 1907

canavar


facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink

    1. heyvan demәyә dilim gәlmәyәn canlı. itlər fәsilәsinin, canis * cinsinә mәnsubdular. itlәr fәsilәsinin әn iri üzvlәridilәr. әsasәn kanada, alyaska, rusiya, şәrqi avropa vә mәrkәzi asiyada yaşayırlar. qәrbi avropa, amerika, şimali afrika ölkәlәrindә isә, çox az sayda qalıb. bu әrazilәrdә ovlanmasına icazә var. mәsәlçün, fransada 1927ci ildә, ingiltәrәdә 1500cü ildә, irlandiyada 1770dә, danimarkada isә 1772dә son canavarlar öldürülmüşdür. hәmçinin amerikada da, 1915ci ildәn canavarların aktiv ovuna başlanmışdı. buna qәdәr dünyada әn çox saya malik yırtıcı, canavarlar idi. tәxminәn 2 milyon. hazırda 150-200 min canavarın qaldığı tәxmin edilir ki, bunun da 75 mini rusiya әrazisindә yaşıyır. canavarları ilә mәşhur yellowstone parkında son canavar 1926cı ildә öldürülmüşdü. 1995ci ildә isә, bura başqa әrazilәrdәn canavarlar köçürüldü. 2008ci ildә parkda artıq 133 fәrddәn ibarət 13 canavar sürüsü var idi.

    canavarlar sosial heyvanlardı. ancaq tәk yaşayan canavarlar da var ki, bunlara yalquzaq deyilir. canavar sürüsündә iyerarxik sistem vardır. sürünün başcı dişi vә erkәyi alfa *, 2ci dәrәcәli üzvlәri beta, әn әziklәri isә omega adlanır. tәbәqәlәr arasında mәsafә hәmişә gözlәnir, bir növü böyüklәrin hörmәti saxlanır. sözün әsl mәnasında. zatәn canavarları möhtəşəm qılan da onların sürü quruluşudu. sürülәr minimum 3-4, maksimum 30-40 fәrddәn ibarәt olur. ancaq belә böyük sürülәrdә birlik aclıq dövrü bitәnә qәdәr olur. betalar tez tez alfalarla döyüşür vә belә sürülәrdә qohumluq bağları az olur. daha çox mәcburiyyәtdәn bir yerә yığılırlar. tez tez baş qaldıran betalar, tәrәfdarlarını yığıb sürüdәn ayrılırlar. eyni sürü ilә növbəti qarşılaşma, ölüm qalım savaşı demәkdi. ayrılıqlar nәticәsindә, normal 13-15 üzvlü sürülәr formalaşır.
    normal sürülәrdә, әksәrәn * bütün sürü üzvlәri qohum olur. qardaş vә bacılar. alfalar isә ana vә ata olduğu üçün belә sürülәrdә beta, omega söhbәti olmur. dolayısı ilә, davalar da olmur. canavar sürüsündә, cütlәşmә haqqına yalnız alfalar sahib olur. onlar sürünün әn güclü üzvlәri olduqları üçün, sürünün gәlәcәyi, yəni balalar da әn güclü cütdәn doğulmalıdı. canavarlar balaları sürü halında böyüdürlәr. daha cavanlar, balalara dayәlik eliyir vә әn az ana canavar * qәdәr hәssaslıqla onları qoruyurlar. digәrlәri isә ova çıxır. vә hәr biri balaları yedizdirir. şirlәrdәki * kimi hәrәnin öz balası söhbәti olmur. ki zatәn hәrәnin öz balası olma şansı da yoxdu, yuxarıda qeyd etdiyim kimi. ancaq bu hal birlәşmiş böyük sürülәrdә ola bilәr. hәr canavarın cütlәşmә haqqı olmadığı üçün, bәzi canavarlar ömürlәrinin sonuna kimi 31 çәkirlәr *. hәmçinin, sürü qan bağı ilә qurulduğu üçün, әlaqәlәri insest sayılır ki, heyvanlar alәmindә insest әlaqә mümkün deyil. olmur yәni.
    ancaq, yetişkin betalar, vә ya hәr hansı bir üzv sürüdәn ayrılıb özünә sürü qura bilәr. bunun üçün o әvvәlcә başqa sürü tapmalıdı. ancaq digәr sürünün alfası onu görsә, sürü halında hücum eliyib parçalayarlar. ona görә mama papa evdә olmuyanda, sürüyә yaxınlaşıb br neçә fәrdin diqqәtini cәlb eliyә bilәrlәr. nәticәdә öz sürüsünü qurar. buarada, sürüyә tәk dişi alfa da başçılıq edә bilir. normal xaldır.

    ayrı da, zaman novruz adında bir möhtәrәm bioloqun vəhşilər arasında adında kitabı var. adam hәm dә ovçu olub vә bu kitabda çox maraqlı xatirәlәri var. * mәsәlçün, mәllim qeyd eliyir ki, canavar çox kinli heyvandı. bir dәfә, sәhv elәmirәmsә qәbәlәdә bir canavar yuvası tapıb, balalarını öldürüblәr. iki gün sonra, kәnddә 300 başlıq bir qoyun sürüsünün hamısını canavarlar boğub vә birini dә yemiyiblәr.
    başqa bir әhvalatda, bu heyvanların saat anlayışının olduğu görünür. demәli, lәnkәran zonasında bir çoban hәmişә onu iki gözün izlәdiyini hiss eliyir amma qoz qoymur. bu bir hәftә davam eliyir. bir hәftәdәn sonra, çobanın fermadakı iş vaxtını, fasilә saatlarını hesablıyan qurdlar hücum eliyib qoyunları basıb yeyiblәr.

    hәmçinin, mәllim qeyd eliyir ki, qurdlar itlәrdәn istifadә eliyә bilirlәr. erkәk itlәri ilk fürsәtdә boğsalar da, dişi itlәri saxladıqları hallar olur. it kәndi tanıdığı üçün, qurd sürüsünü hücumlarda idarә eliyir. bununla da, sürüdә babat hörmәti olur. bәzәn hәtta sürünün alfa dişisinә çevrilir. ancaq bu nadir hallarda baş verir.

    hәmçinin, aclıq dövründә sürünün yaşlıları özlәrini yem eliyir. onların adınca alfalar, vә sıra ilә daha cavanlar. sona çox vaxt balalar qalır ki, onların da yaşamaq şansı az olur. tәbii ki, bu da yaşlarından asılıdır.
    qurdlar haqqında bir digәr maraqlı mәlumat da verim ki, bu heyvanlar insanlardan qorxur. bu qorxu deyәsәn әsrlәrlә formalaşmış bir şeydi. mәsәlçün, insana bir dәfә boyun әymiş qurd, onu heç vaxt dişlәmir. nә elәsәn dә. artıq bir dәfә üstünlüyünü qәbul edib. bu bәlkә dә, onların ailәsindә * formalaşmış psixologiyadı *. bunu tәzәlikcә bir sәnәdli filmdә öyrәndim. tәlәyә düşmüş bir canavarı 2 nәfәr bitәhәr qurtardı. düzü biraz cavan qurd idi, amma fәrq etmәz. qaqaş qurdu qucağına aldı. heç bir tәhlükәsizlik tәdbiri olmadan. yarasını falan yoxladı, dәrman vurdu. izini itirmәmәk üçün boynuna ötürücü taxdı. elә həmin vaxt da, bu boyun әymә söhbәtini açıqladı. mәsәlçün, canavarlarla illәrcә yaşayan bioloqlar da az deyil. onlar insanı görәndә direkt hücum elәmirlәr. ancaq hәmişә nәzarәtdә saxlıyırlar. bir müddət sonra isә daha yaxına buraxırlar. balalarına yaxınlaşacaq qәdәr yaxına buraxırlarsa, artıq olmuşsunuz, siz dә bir canavar sürüsü üzvüsünüz. tәbii, bunu hәr adam da bacarmır. biraz mәlumatlı olmalısan.
    2. qohumları ilə heç bir zaman çütləşməyən monoqamik məməli
    6. çıxılmaz vəziyyətə düşəndə, qaçmağa bir yeri olmayanda öz dərilərini didə bilən heyvanlardır. canavarlar nümunəvi ailə mədəniyyətinə malik heyvanlardır.* -* belə ki, erkək böyük bir problem olmasa ömrünün sonuna qədər eşinə sadiq qalır. eşlərdən biri yaralandıqda digəri ona yemək gətirir yəni qısaca heyvanın dibidilər. *
    7. Qurd sürüsü...
    Öndə ən zəif 3 xəstə qurd gedir. Pusquya düşsələr ilk onlar öləcəklər. Əsas vəzifələrindən biri də arxadan gələnlərin yorulmamaları üçün qarı ayaqlayıb yumşaltmaqdır...
    Onlardan sonra 5 ən təcrübəli canavar - avanqard dəstə gedir.
    Ortada isə 11 dişi qurd. Dişiləri arxa cinahdan məsul digər 5 təcrübəli qoruyucu qurd izləyir.
    Ən sonda, sürüdən bir qədər aralı məğrur yalnızlığı ilə irəliləyənsə liderdir, sürünün başçısı. O, sürünün tamamını görməli, nəzarətdə saxlamalı və onu idarə etməlidir....
    8. canavarlar qohum olduğu bir canavarla cütləşmir.
    türklərdə də qohum evliliyi olmamışdır.emi qızı xala qızı dayı qızı bibi qızı ilə evlənmək türklərdə olmamışdır.ərəblərdən gəlmişdir.
    9. ay canavar alan
    ov möcüzələri kitabından

    kimsə ovçular cəmiyyətinə zəng edib demişdi ki, avropadan gəliblər və baha qiymətə diri canavar almaq istəyirlər.
    sədr sevincindən telefon zənginin doğru olub olmamasını yoxlamağı unutmuşdu. zəng vuranın familiyasını da soruşmamışdı. işçilərin də etirazına əhəmiyyət vermədi. təcili bir göstəriş yazıb respublikanın bütün cəmiyyətlərinə tapşırdı ki, çoxlu canavar tutub bakı şəhərinə diri gətirsinlər. məktubu oxuyanda bir çoxları gözlərinə inanmadılar. tez sədrə zəng çaldılar. lakin cavab məktubda yazılanla eyni idi:
    - mütləq canavarları diri tutub bakı şəhərinə gətirmək lazımdır. yaxşı qazanc yeri tapmışıq.
    yuxarı təşkilatın əmri icra olunmalıdır. bakı şəhərinə gətiriləcək diri canavarları saxlamaq üçün yer lazım idi. bu məqsədlə musabəyov qəsəbəsindəki qədim sallaqxana əlverişli oldu. canavarları saxlamaq üçün dəmir çəpər çəkildi. ovçular tərəfindən tutulub bakı şəhərinə gətirilən canavarları həmin çəpərə salırdılar.
    bir neçə gün ərzində volyerdə irili-xırdalı 32 canavar toplandı. indi bu canavarları yemləmək, bəsləmək məsələsi ortaya çıxmışdı. bu məqsədlə sədr canavar ovçularını yanına dəvət elədi. ovçular elə bildilər ki, yenə canavar ovuna gedəcəklər. lakin sədr ovçuları telefon zənginin məzmunu ilə tanış edib:
    - bu dəfə canavar öldürmək üçün yox, canavar yemləmək üçün ov etmək lazımdır, - dedi.
    ovçular elə başa düşdülər ki, sədr zarafat edir. lakin onları musabəyov qəsəbəsinə aparıb çəpərdə olan canavarları göstərərək:
    - bax, bunları biz qızıl pula avropa ölkələrinə satacağıq. canavar xarici ölkələrin sifarişi ilə tutulub. necə olur-olsun, biz onları yedizdirib kökəltməliyik. cəmiyyətimiz varlanacaq!
    bundan sonra ovçular qapı-qapı düşüb kolxoz, sovxoz fermalarını axtarırdılar, ölmüş qoyun-keçi, inək, camış, at, eşşək nə varsa alıb böyük zəhmətlə daşıdılar volyerə, lakin 32 canavarı doyuzdurmaq asan iş deyildi. bir neçə ay keçdi. daha ölü mal-qara tapmaq da çətinləşmişdi. canavarlar isə acından ulaşırdılar. necə deyərlər, sədrin də əli alnında qalmışdı. yola baxmaqdan gözləri qaralmışdı, amma müştəriləri gördüm deyən yox idi. biçarə sədr yuxarıdan zəng edən adamın kim olduğunu da soruşmamışdı ki, onu tapıb müştərilərin nə vaxt gələcəyini soruşaydı. bilmirdi ki, nə eləsin. dərdini kimə desin!
    bir gün güman etdiyi bütün telefonlara zəng çalıb sifarişçini tapmaq istədi. lakin qəhqəhədən başqa heç bir cavab ala bilmədi. başa düşdü ki, kimsə onunla zarafat edib.
    canavarlara da adamın yazığı gəlirdi. onları yenidən təbiətə buraxmağa da adamın əli gəlmirdi. bir də ki, sədr hələ ümidlə yaşayırdı ki, birdən fransızlar, ingilislər əlində qızıl pul gələrlər, canavar olmasa, pul da əldən çıxar.
    aylar keçir ovçular da boğaza yığılmışdılar. yem gətirən də yox idi. canavarlar aclıqdan ağız-ağıza verib ulaşırdılar. bir gün sədrə zəng vurub dedilər ki, xırdalanda bir sahibsiz eşşək görüblər. o da bir neçə nəfərlə təcili olaraq ora gedib həmin eşşəyi tapıb gətirdi. canavar olan volyerin yanına gələnə qədər yazıq eşşək elə başa düşürdü ki, onu yedizdirib-içirmək üçün aparırlar. elə ki, eşşək volyerdə canavarları gördü, ayaqlarını yerə möhkəm dayayıb, qulaqlarını qabağa tərəf şəkləyərək yerində dondu. canavarlar da eşşəyi görüb bayram nümayişi keçirirdilər. dövrə vurub atılıb-düşürdülər. eşşək yazıq bu mənzərəni görüb gözü kəlləsinə çıxmışdı, bir addım da irəli getmək istəmirdi. volyerə girməmək üçün nə qədər müqavimət göstərdisə, mümkün olmadı. itələyib zor-bəla ilə onu volyerə saldılar. bu yerdə adama əlavə göz lazım idi ki, həmin mənzərəni müşayiət etsin və ürək lazım idi ki, ona dözsün.
    eşşək volyerə salınan kimi canavarlar eşşəyi dövrəyə aldılar. lakin heç biri cəsarət edib yerindən tərpənmirdi. "vojak"ın göstərişini izləyirdilər. eşşək də dayanıb bu mənzərəyə baxırdı. fikirləşirdi görəsən bu nizam-intizamın axırı nə ilə qurtaracaq.
    bir qədər sükutdan sonra başçı canavar sıradan çıxıb eşşəyin ətrafında bir neçə dəfə dövrə vurdu. sonra, buna ehtiyac olmasa da, çox dəqiq hərəkətlə sıçrayıb eşşəyin boğazından yapışdı. eşşək boğazını yuxarı qaldırdıqda canavar da onunla qalxıb sallanan vəziyyət aldı. dişlərini eşşəyin boğazından çəkməyərək onu boğdu. eşşək taqətdən düşüb yerə yıxıldı. çox keçmədi ki, eşşək öldü. sürüdən o biri canavarlar da gəlib eşşəyi parçalayıb yedilər.
    həmin əhvalatdan sonra canavarlara yem verən olmadı. bu yerdə də canavarlar öz qanunlarına biganə qalmadılar. nəsli yaşatmaq ümidi ilə növbə ilə əvvəlcə qoca canavarlar könüllü olaraq cavanlara özlərini qurban verdilər, sonra da tək-tək aciz və zəif canavarları yedilər. bir neçə gündən sonra volyerdə beş canavar qalmışdı. bunlar da başçı canavarın ailəsinə məxsus canavarlar idi.
    əsl faciə də elə buradan başlandı. vaxtı ilə böyük bir canavar sürüsünə başçılıq edən və volyerdə öz hökmranlığını saxlayan güclü canavar məhv olacaqlarını duyaraq nəsli yaşatmaq naminə öz qanununa sadiq qalaraq yerə uzanıb parçalanması üçün əmr verdi. ana və üç bala ata canavarı parçalayıb tikə-tikə yedilər, maraqlı o idi ki, ata canavar parçalananda məğrur dayandı, müqavimət göstərmədi. elə bil heç canı yox imiş. yenə bir neçə gün keçdi, canavarlara yem verən olmadı. nəsli yaşatmaq naminə bu dəfə ana canavar balalarının qarşısında uzanaraq öz əmri ilə özünü iki erkək, bir dişi balasına qurban verdi.
    yenə bir neçə gün keçdi, volyerdə bir bacı və bir qardaş qalmışdı. bir neçə gün onlar bir-birini qucaqlayaraq volyerin divarı yanında yatdılar. ətrafa biganə qalaraq, gəlib-gedən adamlara əhəmiyyət vermirdilər. nə qardaş bacını nə də bacı qardaşı yemək istəmirdi. nəhayət, canavar qanunu sonda özünü göstərdi. bacı qardaşının qabağında uzanaraq özünü ona yem etdi. canavara baxan işçi deyir ki, yerdə bir canavar qalmışdı. o, gözlərini dünən yediyi bacısından saxladığı bir pəncəyə və bir parça qarına zilləyərək üzü üstə uzanıb tərpənmirdi. canavara baxanın bu mənzərəyə ürəyi ağrıyır. yaxınlıqda olan mağazadan ət alıb onun qabağına atır ki, yesin. lakin canavar əti yeməyəndə, canavara baxan çəpərin qapısını açıq qoyaraq gedir ki, heyvan çıxa bilsin. lakin səhər ora gələndə görür ki, canavar yerindən tərpənməyərək həmən vəziyyətdəcə ölüb, ətə heç dilini də vurmayıb.


sən də yaz!