siçanlar və insanlar



facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink

    1. john steinbeckin 1937-ci ildə çap olunmuş əsəridir. əsər experimental səciyyə daşıyır və pyes ilə roman janrını birləşdirməyə çalışır. ingiliscə adı "of mice and men". həm film, həm də teatr versiyaları vardır ki, pyes olaraq əsər fərqli ölkələrdə sayısız dəfə oynanılıb. 1992-ci ildə üzərinə çəkilən film kann filim festivalında qızıl palma budağına namizə olmuşdur.

    --spoiler--

    bir fermada işləmək üzrə gələn iki dostdan biri cılız və bic, digəri isə abdaldır. kiçik olan corcun bir xəyalı var, öz fermasını və evini qurub, öz işinin ağası olmaq. yekəpər lenni səhvən sıxaraq öldürdüyü itinin yasını tutur. fermada keçirdikləri müddət ərzində corc daima xəyallarından danışır, lenni onu dinləyib sevinir. fermanın sahibinin arvadı isə ərindən narazı, ferma işçiləri ilə oynaşır. bir gün bu abdal lennini görür və ona da yaxınlaşmağa çalışır. lenninin onu saçlarından çox xoşu gəlir və saçlarını oxşamaq istəyərkən boynunu qırır və qaçır. corc lennini tapsalar onu döyərək öldürəcəklərini bilir deyə axtarış dəstəsinə özü də qoşulur və lennini özü öldürür.
    əsərin çoxu dialoqlarını xatırlamıram amma lenninin cibində gəzdirdiyi ölü siçanı, corcun xəyallarını və corcun lennini öldürmə səhnəsini, deyəsən, həyatım boyu unuta bilməyəcəm.

    --spoiler--
    2. Nobel ve Pulitzer mükafatları laureatı John Steinbeckin 1937de çap olunmuş möhteşem eseri. Amerika orta mekteblerinde en çox oxunan kitab kimi bilinir (ikinci en çox oxunan j.d.salinger - the catcher in the rye) . eseri dostluq, semimiyyet eyni zamanda soyuqluq ve reqabetin ahengi daha bir oxunulası edir. Filminde ise John malkovich en yaxşı rollarından birini sergileyir. ölmeden evvel oxunulası hec olmasa baxılası eserlendir.
    3. çox sevərək oxuduğum kiçik, başdan hüzn qoxan kitab.
    Hadisələr 1930-cu illəri əhatə edən dünya iqtisadiyyatının çökdüyü böyük böhran illərində keçir. Əsərin əsas qəhrəmanları Corc və Lennidir. O illər çoxları kimi onlar da sahələrdə qısa müddətlik işlərdə çalışmaqla həyatlarını qazanırlar. Lenni əqli cəhətdən geri qaldığı və qayğısına qalacaq başqa kimsə olmadığından Corcla birgə çalışmaq məcburiyyətindədir. Çalışdıqları yerlərdə hər dəfə Lenni istəmədən də olsa, başlarını bəlaya salır və onlar lenninin belə hərəkətlərinin təhlükəli nəticələrindən qaçaraq təzə iş üçün başqa ərazilərə gedirlər. Kitab da məhz elə onların həyatlarının belə bir hissəsindən başlayır.
    --spoiler--

    Əsərin demək olar ki, bütün personajlarında vurğulanan şey hər birinin özünəməxsus təkliyi, insanın kiməsə, nəyəsə ehtiyac duymasıdır. işləyəcəkləri yeni ərazidə candy adlı bir qoca olur. Onun da qoca, hayı gedib vayı qalmış iti. iti bütün həyati funksiyalarını itirsə də, qoca onu yanından ayırmır. Curley - ərazi sahibinin oğlu – alçaq boylu və zəif olduğundan qeyri-ixtiyari iri cüssəli insanlara qarşı nifrətlə yanaşır. Onun bir zamanlar aktrisa olmaq kimi həyata keçməyən xəyallara sahib arvadı ərinin ona istədiyi kimi dost olmaması və yaşadığı yerdə danışa biləcəyi kimsə olmadığından tez-tez işçilərin ətrafında fırlanır. Crooks deyə bir qaradərili işçi isə alçaldılmaq istəmədiyindən hər kəslə arasına məsafə qoymuş və kitablara qapanmış biridir. Onun Lenniylə olan söhbətlərindən belə başa düşülür ki, qarşısındakı insanı anlamasa belə, sadəcə olaraq dinləyəcək birinin olması corcun lenniyə olan münasibətinin əsasıdır. Sonluq çox təsirlidi, romantikadan uzaq və realdır. Lenni sevdiyi şeyləri bilincsizcə məhv edirdi, Corc isə bilincli olaraq etdi.

    --spoiler--

    müəllifin dediyinə görə lennie personajı təxəyyülünün məhsulu deyilmiş, yazıçı george və lennie kimi işçi olaraq işlədiyi vaxtlar bir yekəpər kəmağılla birgə işləyib və onun obrazında yaradıb Lennie small-u.

    adını da şotland bir şairin - Robert Burns - "To a mouse, on Turning Her Up in Her Nest with the Plough" şeirində keçən bir hissədən götürübmüş.
    But little Mouse, you are not alone,
    In proving foresight may be vain:
    The best laid schemes of mice and men
    Go often awry,
    And leave us nothing but grief and pain,
    For promised joy!
    4. oxuduğum ən əjdahalardandı . Xəyalpərəst insanların özünü tapacağı , kasıb həyatın çətinliklərini göstərən əsərdi .Əsərdə təsvirlər o qədər səlist , aydın və içdəndir ki , adam kitabı oxuyanda özünü filmə baxırmış kimi hiss edir . Bütün əsər boyu hərfləri deyil sanki aktyorları izləyirsən . Azərbaycanca təcrüməsi də yaxşı edilən kitablardandı . Kitab bir az da mənə Elcernon üçün gülləri xatırladır . Hər halda lennie və Çarli obrazlarındakı oxşarlıqlarla bağlıdı . Əsər çox qısadı . Heç kitab oxumuyan insanlara bir yolla oxutdurmağa başlatsaz həmin adamı bir kitab qurduna çevirə biləcək təsir gücünə malikdir amma .


sən də yaz!