hamletin olmaq ya da olmamaq monoloqu



facebook twitter əjdaha lazımdı   izlə   lələ   mən   googllalink

    1. William Shakespeare'in "Hamlet"ə, teatr oyununun üçüncü pərdəsində oxutdurduğu "to be, or not to be - that is the question" monoloqu.

    tərcümə mənə aiddir.

    olmaq ya da olmamaq budur bütün məsələ!
    qəddar talehin yumruqlarına, qəzəbinə dözərək
    düşüncəmizi özümüzə saxlamaq?
    yoxsa bəlalar dolu dalğaları ilə üstümüzə gələn həyat dənizinə qarşı
    dur! bəsdir! demək?!
    ölmək, yatmaqdır sadəcə! düşünün ki ancaq yatmaqla
    bitəbilər bütün ağrıları ürəyin,
    çəkdiyi bütün əzablar insanoğlunun.
    yatmaq, amma yuxu görürsən yatdığın zaman, o pisdir
    çünki ölüm yuxularında,
    yadından çıxdığı zaman yaşamaq qayğısı,
    nə yuxular görə bilər insan bunu düşünməlidir.
    ki, bu düşüncədir uzun yaşamağı cəhənnəm edən.
    kim dözə bilər zamanın şallağına?
    güclünün üstünlüyünə, qürurunun sındırılmasına,
    sevgisinin beş qəpiklik edilməsinə,
    qanunlar bu qədər yavaş,
    ikiüzlülüyün bu qədər sürətli yayılmasına.
    pislərə qul olmağına yaxşı insanların.
    bıçağı saplayıb sinəsinə azad olmaq şansı varkən?
    kim istəyər bunlara dözmək,
    ağır yüklərlə dolu bu həyatın altında yorulub, əzilmək.
    ölümdən sonrakı bir şeydən qorxmasa,
    heç kimin gedib də qayıtmadığı bilinməz dünya
    qorxutmasa ürəyini?
    bilmədiyimiz imtahanlara çəkilməkdənsə
    əziyyətlərinə razı etməsə insanı?
    şüur belə qorxaq edir insanı:
    düşüncənin zəif işığı bulanıqlaşdırır
    ürəyindən gələn canlı rəngi.
    və necə böyük, cəsarətli düşüncələr
    bu səbəbdən yollarını dəyişib
    itirir, bir iş, bir hadisə olmaq gücünü.


    edit: azərbaycan dilində tərcüməsini tapa bilmədiyim üçün belə bir məsuliyyəti öz üzərimə götürdüm və mütəxəssis olmadığım üçün də xahiş edirəm iradlarınızı mesaj yolu ilə bildirin, düzəldim.
    2. Belə bir tərcüməsi var. Amma bilmirəm kimindi.

    Olum, ya ölüm, budur məsələ.
    Hansı şərəflidir? Azğın taleyin
    Müdhiş oxlarına susub dözməkmi
    Yoxsa fəlakətlər  dənizlərinə
    Qarşı silahlanıb üsyanmı etmək:
    Ya qələbə çalmaq, ya həlak olmaq?
    Ölmək -yuxulamaq, yalnız budur, bu!
    Bununla ürəyin ağrılarını,
    Əzəldən insanın nəsibi olan
    Minlərlə dərdləri, iztirabları
    Bir anın içində unuduruq biz.
    Bumu gecə gündüz dua oxuyub
    Arzu etdiyimiz gözəl aqibət?
    Ölmək -yuxulamaq, əbədi yatmaq,
    Sonra yuxu görmək! Bax, budur əngəl.
    Biz canı qurtarıb işgəncələrdən
    Ölüm yuxusunda nə görəcəyik?
    Budur yolu kəsən. Bu səbəb bizi
    Məcbur edir çəkək ömrümüz boyu
    Bütün zillətləri, müsibətləri.
    Yoxsa kim dözərdi, kim dözərdi, kim
    Zamanın cövrünə, həqarətinə
    Zalımın zülmünə, haqsızlığına
    Lovğa əyanların təkəbbürünə
    Tapdanmış sevginin əzablarına,
    Acgöz   hakimlərin əclaflığına,
    Qansız nazirlərin sırtıqlığına
    Hər cür şərəfsizin şərəfliləri
    iyrənc təhqirinə, istehzasına?
    Bunlardan əbədi qurtarmaq üçün
    Bir xəncər zərbəsi kifayət ikən
    Həyatın rəzalət yükü altında
    Neçin sürünürük inildəyərək?
    Bizi vadar  edən buna nədir, nə?
    Yalnız bircə qorxu, öləndən sonra
    O məchul aləmdə nə olacaqdır?
    Ordan qayıtmayıb hələ heç bir kəs
    Bu fikir sarsıdır iradəmizi.
    Bizi məcbur edir daim, həmişə
    Çəkək bu tükənməz məşəqqətləri.
    Məlum  əzablardan  yaxa qurtarıb
    Naməlum dərdlərə can atmayaq biz.
    Bu dəhşət qorxağa çevirir bizi,
    Puç olur ağlımız, qətiyyətimiz,
    Solur cürətimiz bir çiçək kimi.
    O böyük təşəbbüs, o ali məqsəd
    itirir adını, öz mənasını.
    3. Yaşamaq, yoxsa ölmək?- sorğu bu!

    Acımasız talein qırmancına dözməli,
    Əzab yükünü yaralı-bükük çiyninlə çəkməli,
    yoxsa, qolları çimirləyib, vuruşaraq-
    Sonsuz əzablara son qoymalı?

    Sonrası!?
    Sonrası göz yumub- ölmək, artıq heç?

    Canımıza düşən minlərlə sarsıntıya,
    Sırf ölüm yuxusu son qoyacaqsa,
    Və kəsəcəksə ürəkağrımızı onun əli,
    Yəni məqsəd budursa,
    talein öümlə bitməsinə bir az da sevinməli.

    Ölmək, yatıb-susmaq, bəlkə də bir röya,
    Ah, budur, bir röya qorxusudur bəlamız-
    Can qurtulurkən bədən qəfəsindən,
    Hansı kabusun yuxumuza girəcəyindəndir hürküb-
    Uzun-uzadı bir ömrə qatlaşmağımız

    Yoxsa, kim dözər həyatın təhqir qırmancına,
    Siyrilmiş qılıncla dincələcəyinə inanırsa?
    Necə dözər qudurqanlar təhqirinə,
    qarşılıqsız sevgi acısına, gecikmiş haqqa,
    Heç dərdə yaramaz utanmaz hakimlərə,
    Və tələsənlərin təpiklərinə, rahat ölüm varkən?

    Kim seçər naləli-məşəqqətli bu dözülməz həyatı?
    Ama bəlirsiz-qorxunc bir ölümsonrası dünyadır-
    Qərarı yayındırıb, ölməkdən çəkindirən şey

    Ölümsonrası yurd, kimsə sınırından qayıtmadığı yurd,
    Budur bəlirsiz dünyaya ayaq qoymaqdansa-
    Bizi dünya acısına qatlaşdıran.
    Ölümdən qorxudur cəsarətimizi tükədən
    Və bollu fikirlərin beynimizə hücümudur,
    Cürətimizi sarsıdıb, yayındıran.

    Tərcümə: Dalğa Xatınoğlu
    4. Belə bir tərcüməsi də var, 1964-cü ildə çəkilmiş, Rusiya istehsalı olan Hamlet filminin dilimizə tərcüməsində sözügedən şeir bu cür oxunur:

    Olum, ya ölüm?
    Sual budur, bu!
    Taleyin amansız zərbələrinə müti bir qul kimi dözümmü…
    Yoxsa üsyanmı qaldırım? Silahlanaraq...
    Ya qələbə çalım, ya həlak olum...
    Ölmək…
    Hər bir şeyi tamam unutmaq…
    insan ürəyinin min bir dərdinin
    Min bir əzabının, intizarının
    Ağır zəncirini qırıb qurtarmaq.
    O gözəl son məqsəd bu deyilmidi?!
    Ölmək…
    Yuxulamaq…
    Əbədi yatmaq…
    Sonra yuxu görmək…
    Bax budur cavab!
    Biz canı qurtarıb işgəncələrdən ölüm yuxusunda nə görəcəyik?
    Budur yolu kəsən!
    Bu səbəb bizi məcbur eləyir çəkək ömür yükünü,
    Yoxsa, kim dözərdi? De!
    Kim dözərdi zamanın cövrünə,
    Həqarətlərə,
    Zalımın zülmünə, haqsızlığına,
    Tapdanmış sevginin əzablarına,
    Hər cür şərəfsizin təhqirlərinə,
    Bunlardan əbədi qurtarmaq üçün
    Bir xəncər zərbəsi kifayət ikən
    Həyatın rəzalət yükü altında neyçin sürünərək, inləyərək
    Bizi vadar edən buna nədir, nə?!
    Yalnız bircə qorxu!
    Bircə vahimə!
    O məchul aləmdə nə olacaqdı?!
    Ordan qayıtmayıb hələ heç bir kəs!
    Məlum əzablardan yaxa qurtarıb,
    Naməlum dərdlərə nədən can ataq?
    Bu dəhşət qorxağa çevirir bizi...
    Puç olur ağlımız, qətiyyətimiz...
    Solur cürətimiz bir çiçək kimi.
    Hələ başlanğıcda uğur söz verən o böyük təşəbbüs!
    O ali məqsəd!
    Mənasını itirir uzun hicrandan...
    Artıq kifayətdir...
    5. hamı tərcüməsini yazıb. mən də orijinal dilində paylaşım.

    “To be, or not to be: that is the question:
    Whether 'tis nobler in the mind to suffer
    The slings and arrows of outrageous fortune,
    Or to take arms against a sea of troubles,
    And by opposing end them? To die: to sleep;
    No more; and by a sleep to say we end
    The heart-ache and the thousand natural shocks
    That flesh is heir to, 'tis a consummation
    Devoutly to be wish'd. To die, to sleep;
    To sleep: perchance to dream: ay, there's the rub;
    For in that sleep of death what dreams may come
    When we have shuffled off this mortal coil,
    Must give us pause: there's the respect
    That makes calamity of so long life;
    For who would bear the whips and scorns of time,
    The oppressor's wrong, the proud man's contumely,
    The pangs of despised love, the law's delay,
    The insolence of office and the spurns
    That patient merit of the unworthy takes,
    When he himself might his quietus make
    With a bare bodkin? who would fardels bear,
    To grunt and sweat under a weary life,
    But that the dread of something after death,
    The undiscover'd country from whose bourn
    No traveller returns, puzzles the will
    And makes us rather bear those ills we have
    Than fly to others that we know not of?
    Thus conscience does make cowards of us all;
    And thus the native hue of resolution
    Is sicklied o'er with the pale cast of thought,
    And enterprises of great pith and moment
    With this regard their currents turn awry,
    And lose the name of action.--Soft you now!
    The fair Ophelia! Nymph, in thy orisons
    Be all my sins remember'd!”

    tanım: insanı düşündürən, aktuallığını itirməmiş monoloq.
    6. Gecə vaxtı hüzünləndirmiş monoloqdur..

    Ölüm ya olum? Budur məsələ! Hansı daha şərəflidir? Düşmən qəzanın ağır zərbələrinə dayanmaq və ya fəna seylabının coşğun dalğalarına qarşı durub onu qurutmaq, əzmək... Yer üzündən qaldırmaq, ölmək, uyumaq bu qədər... Qəlbin iztirablarını , yaranmışların nəsibi olan minlərlə əzabları bir yuxu ilə bitirmək. Belə bir son yaxşı deyil mi?..
    Ölmək... Uyumaq... Uyumaq? Bəlkə də röyalar görmək? Budur məsələnin çətin yeri!.. Həyatın boranları keçdikdən sonra, bu ölüm yuxusunda biz nələr görəcəyik? Budur yolun keçidini kəsdirən! Budur bizi uzun həyatın sürüntülərinə məcbur edən! Buna görədir ki, fəlakət bu qədər sürəklidir. Yoxsa dünyanın bu zülm-fəsadına, hökmranların təkəbbürünə, güclülərin təhqirinə, qaytarılmış, tapdanmış bir eşqin acı iztirablarına, qanunların boşluğuna, hakimlərin utanmazlığına, rəzillərin xidmətlərinə qarşı coşan nifrətlərə kim dözmək istərdi? Halbuki bir xəncər bizi bunların hamısından əbədilik qurtara bilər. Acı həyatın ağır cəbrini nifrət və göz yaşları ilə kim daşımaq istərdi? Yalnız bir qorxu: orada nə olacaqdır? Orada... O bilinməz validə ki, oradan bu vaxta qədər kimsə qayıtmamışdır. iradə sarsılır, və bizi bilinməz bir aləmə atılmaqdansa, acı iztirablara dayanmağa məcbur edir...


sən də yaz!