salman rüşdi


facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink

    1. 19 iyun 1947-ci ildə hindistanin bombey şəhərində anadan olmuş hind əsilli ingilis yazıçısı. 1961-ci ildə təhsil almaq üçün ingiltərəyə yollanıb. 1964-cü ildə Böyük Britaniya vətəndaşlığını alıb. Kembric Uniiversitetinin tarix fakültəsini bitirib. ilk əsəri 1975-ci ildə yazdığı "Grimus" romanıdır. 1981-ci ildə işıq üzü görmüş olan ikinci əsəri "Midnight's Children" ilə Buker mükafatı laureatına layiq görülmüşdür. Onun ən səs gətirən işi 1988-ci ildə yazdığı Qurandan bəhs edən "Şeytanın ayələri" kitabi ümumiyyətlə ədəbiyyat tənqidçilərindən müsbət tənqidlər almışdır. Məşhur tənqidçi Harold Boom əsəri Rüşdi'nin ən böyük estetik müvəffəqiyyəti olaraq xarakterizə edir. Timothy Brennan romanı Britanya'daki köçkünlərin məruz qaldıqları yadlaşmanı və ruh hallarını çox yaxşı izah edildiyi bir əsər olaraq qiymətləndirir. Romanın reaksiya görməsindən sonra qiymətləndirmələrdə olan alimlərdən M. D. Fletcher hadisələrin əslində çox ironik olduğunu, Rüşdi'nin romanla problemlərinə tərcüməçi olmağa çalışdığı seqmentlər tərəfindən var gücü ilə tənqid olunduğunu yazır. Kitabın bir hissəsində, islam Peyğəmbəri Məhəmmədin içində yaşadığı pagan birliyin dəstəyini almaq üzrə çox tanrılı yanaşma lehinə bir ayəni xəbər verdiyi, sonradan bu ayənin şeytan tərəfindən yazdırıldığını iddia etdiyi izah edilməkdədir. Quranda, Həcc surəsində, şeytanın, Allahın göndərdiyi hər peyğəmbər üçün müxtəlif şəkillərdə müsəllət olduğu, onları ümidsizliyə saldığı və nəhayət, Allahın bu peyğəmbərləri ümidsizlikdən və şeytanın yalanlarından qoruduğu və beləcə təbliğ vəzifəsinin qüsursuz bir şəkildə edilməsini təmin etdiyi yazılmışdır. Söz mövzusu ayə belədir:
    "Səndən əvvəl elə bir elçi, bir peyğəmbər göndərmədik ki, bir şey xahiş etdiyi zaman, şeytan onun bu xahişini dair vəsvəsə vermiş olmasın. Amma Allah şeytanın vəsvəsəsini aradan qaldırar. Sonra Allah ayələrini möhkəmlədər. Allah hər şeyi biləndir, hökm və hikmət sahibidir. . "
    Roman, Müsəlman ictimaiyyətində böyük əks-səda yaratmış və dinə küfr hesab edilmişdir. Rüşdi'nin ifadə azadlığını müqəddəs dəyərlərə hücum istifadə etdiyi iddia edilir. Hadisələrin böyüməsiylə birlikdə kitabın idxalı Hindistanda qadağan edilib, Birləşmiş Krallıqda ixtişaşlar baş vermişdir. Hətta kitaba görə Ayətullah Xomeyni yazıçının ölümünə icazə verən fətva belə vermişdir. Dövrün Birləşmiş Krallıq Baş naziri Margaret Thatcher yazıcının hər hansı hücüma məruz qalmaması üçün Rüşdi'ni davamlı qoruma təmin ilə etmişdir. 1998-ci ildə iran hökumətindən hadisəni sakitləşdirici istiqamətdə şərhlər gəlməsi üzərinə gərginlik azalmışdır.
    3. iran terefinden haqqında fetva verilmiş bir babnik yazıçı. özellikle bu cümlesi meni menden alır "Great art, original art is never created in a safe middle ground. Originality is dangerous, as it is at the edge.... Art is not entertainment. At its very best, it’s a revolution." babeeyyyy


sən də yaz!