fars dili


facebook twitter əjdaha lazımdı   googllalink

    1. fars dili e.ə 550-330 illəri arasında iranda höküm sürən parsa xalqının danışdığı dildən gəlməkdədir. hazırda fars dili və ləhcələri iran, əfqanıstan və tacikistanda rəsmi dil statusundadır. bu ölkələrə özbəkistan da daxil olmaqla 100 milyon insanın ana dili fars dilidir.
    bugünkü halına gələnə qədər fars dili dörd etap keçib: qədim, orta, klassik və çağdaş farsca.
    moğollar iranı işğal etdiyi zaman, fars mədəniyyətinin, dilinin və ədəbiyyatının geniş əhatəyə yayılmasında böyük rol oynadılar . hindistanda məhkəmə dilini farsca etdilər.
    (bax: fars şerləri )və əlyazmaların böyük əksəriyyəti klassik fars dili etapında yazılmışdır.
    açığı ətrafdakı farsların danışığında bu dil çox itələyici gəlir. necə deyərlər: ilan qurbağa danışırlar. klassik farsca sevdiyim dildir deyə bilərəm və öyrənməyə çalışıram son zamanlarda. şerləri orijinaldan oxumaq istəyənlər çoxdur məncə. ona görə də bu dili öyrənməyə dəyər.
    - farsların hər kəlimə başı boğazların yırta-yırta, səslərin başlarına atıb işlətdiyi `baba` sözünə qıcıq oluram. tutub sikəsən babasını da əkənini də doğanını da. hərkəsə də baba demək olar? ananın əhatə dairəsi genişdir deyəsən. (bax: sənin anan düz hərəkət eləmir.)
    - onu da qeyd edim ki, son dövrlərdə (bax: iran filmləri) lap çox diqqət mərkəzindədir. hərdən yorulur adam altyazı ilə baxmağa istəyirsən elə birbaşa fars dilindən anlayasan nə danışdıqlarını.
    2. 1 deqiqeden daha çox dinlənilməsi nəticəsində əsəb xəstəliyinə səbəbiyət verəcə biləcək dil. 2 nefer farsca danışarkən hər zaman sanki aralarinda nəsə bir problem varmış kimi görünür.
    3. bir çox orta əsr şairimizin şeirlərini yazdığı dil.
    4. hər iki kəlimədən birinin dalına "başı" sözün qoşurlar. adam özün gücnən saxlayır "sik başı" deməmək üçün.
    bir də babaaaa deyirlər adam boğmaq istəyir onda. mən də -siktir babaaa- deməyi öyrətmişəm bir fars qıza. bu qədər danışırlar qoy bir mənası, rəngi olsun.
    5. farsca bir qızın dilindən şeir dinləmək olar. Bahman Gobadinin Kərgədan mövsümü filmində farsca şeir dinləyin. çox poetik səslənir
    6. şeir və musiqi üçün əlverişli dildir
    7. dünyanın ən gözəl dili.həm azərbaycan həm də anadolu türkcəsini bilən azərbaycanlılar üçün öyrənilməsi ən asan dil.bizim dillə 2 min , turklərlə 3 min ortaq söz var.bir az əlifbası çətin gələ bilər. onu da 2 həftəyə öyrənmək mümkündü.cümlə quruluşu bizdəki kimidi.qrammatikası sadədi.6 aya rahat bir şəkildə öyrənilə bilər.bu dili öyrənəndən sonra ömər xəyyam , nizami , sədi , hafiz kimi dahiləri orijinaldan oxuya bilərsiz. bəzi əhli-sünnə qaynaqlarına görə fars dili cəhənnəm əhlinin danışacağı dil olacaq.ona görə mütləq öyrənmək lazımdı.oralarda darıxmamaq üçün
    9. Bizə fars dilini öyrənmək asandı,tək problem əlifba olacaq. Qrammatika çox oxşardı,hətta mənasını bilmədiyiniz sözləri də eşitmişliyiniz var. Amma vay o gündən onlar bizim dilimizi öyrənsinlər,çox çalışqan olmaqlarına baxmayaraq,sözləri tələffüz eləməkdə ciddi problemləri olur (yəqin ki,saitləri uzun tələffüz elədikləri üçün)
    10. Belə fikir yayğındır ki , Farsca Türk dillərinə güclü təsir edib , ancaq bunun qarşılığında Türk dilləri farscaya çox az təsir edib . Bu fikir qətiyyən yanlışdır . Türk dilləri əməlli - başlı Farscaya təsir edib . Hətta , Roger Savory "iran Under the Safavids " kitabında yazir ki , " Səfəvilərin sarayda Türkcənin Azəri ləhcəsini çox aktiv istifadəsi , Fars dilini qədim standartlarından ayırdı " . Baxmayaraq ki , Fars dili bir Hind - Avropa dilidir , o , " OV languages " dir . ( object - verb ) ve aqqlütinativdir . Ama Old Persian dediyimiz , Farscanin qədim dövrü isə tamamilə fərqlidir və digər hind-avropa dilləri kimi " Verb - Object"dir. Farscadan Türkcəyə sözlər keçsə də , cümlə quruluşu keçməyib . Türkcə isə sözlə yanaşı , cümlə quruluşuna da təsir edib . Jean Paul Roux yazır ki , Türkcənin çəkim gücü çox yüksəkdir . Bu dilin təsir etmə qabiliyyəti həddindən artıq yüksəkdir


sən də yaz!