stokholm sindromu



facebook twitter əjdaha lazımdı   izlə   lələ   mən   googllalink

    1. əsir götürülənin əsir götürən insana duyğusal olaraq bağlanması kimi izah edilən psixoloji vəziyyət.
    psixiatr nils bejerot tərəfindən adlandırılan bu sindromun adı 1973-cü ildə isveçin paytaxtı stokholm şəhərində baş verən bir hadisədən qaynaqlanır. bank soyğunçusu tərəfindən 6 günlük əsir götürülən bir qadın soyğunçuya duyğusal olaraq bağlanır. sərbəstliyinə qovuşduğu zaman soyğunçuyu müdafiə etməklə yanaşı, nişanlısından ayrılıb həmin soyğunçuyu həbsdən çıxana qədər gözləyir.
    bu sindroma bir çox əsirlərdə rast gəlinmişdir.
    2. bir millət kimi ən çox meyilli olduğumuz sindrom. halımıza baxanda aydın görünür. bugun də özün göstərdi, dünən də, 90 il qabaq da.
    monarxiyanın sırtıqcasına davam etməsinin də səbəbidir; əylislinin kitabının da; unutqan olmağımızın da; lazımın gəlməməyinin də...
    ps: yorğunam sözlükdaşlar, keçün bu səfər. bəlkə bir gün qayıdıb genişləndirərəm mövzunu. əsas odu, bilirəm ki, tutduz söhbəti.

    (bax: bəlkəni əkiblər bitməyib)
    3. (bax: din)
    4. Aparılan araşdırmalar zamanı əhali arasında simptomları müşahidə olunan bu sindromun belə yayğın olması pisxoloqları ciddi narahat etmişdir. əkrəm əylislinin psixoloji dəyərləndirilməsi nəticəsində, pisxoloqlar vəziyyətin gərgin olduğunu və buna səbəb: "ermənistanın azərbaycana təcavüzü davam edir" sözcüklərinin gündə 5 dəfə təkrar olunması olduğunu qeyd ediblər. başda əylisli olmaqla, əhaliyə ayenesə baxmaq qadağan olunub. ailə Yaxınları tənbehlənib.
    7. ən çox türkiyədə yaşayan lazlarda gördüyüm hal. adamlar türk olmamalarına baxmayaraq türklərdən çox irqçilik edir. bu gün iç anadoluda kürdlərə ən aşağı halda din qardaşı belə desələr də, karadeniz bölgəsində lazlar yaşayan yerdə heç din qardaşı olaraq da görmürlər. kürd nifrətləri gözlərini tutub. adamlar türk olmasada türklərdən daha çox milliyətçilik edərək türklərə yarınmağa çalışırlar. əzilmişliyin gətirdiyi birşeydi. türklərin bir sözü var "kraldan çox kralcı olmak" bax tam da bunlara uyur o söz.
    8. Bir tərəfdən də baxanda bu sindrom yaltaqlığı xatırladır. insan həmişə qorxduğu şeylərə sığınır, ondan mərhəmət gözləyir deyə üstün şeylərə sevgisini verməyə çalışır. Bu səbəbdən avtoritetlərə münasibətdə bu sindromun mövcudluğu da elə böyük tapıntı kimi görünmür.
    9. 1973-cü ildə Jan-Erik Olsson adlı soyğunçu Norrmalmstorg adlı yerdə bir neçə dostu ilə Kreditbanken bankını yarır . Bu hadisəni bir neçə isveç kanalları canlı olaraq göstərməyə çalışırdı. Soyğunçular lonesome cowboy mahnısını oxuyur və 3 milyon kron yanında 4 girov götürərək burdan çıxır. Daha sonra isə soyğunçu Killing Me Softly mahnısını oxuyur və baş nazirə deyir ki, "öldürəcəm bu girovları.." Avqust ayının 23-ü başlayan hadisə 28 Avqust sona çatır və girovların heç biri ziyan görmədən xilas olur. Bu zaman girovlar ilə soyğunçular arasında xüsusi bir hal yaşanır. Beləki girovlardan bir qız Olsson-a aşiq olur. Məhkəmədə Olsson-a yardım edən digər soyğunçu Olofsson dostunu satır və açıqlamasında bildirir ki, "mən heçnə etmədim , çalışdım ki , o, girovlara heçnə etməsin." Beləliklə məhkəmə Olofsson-un mühakiməsini ləğv edir. O, girovlardan biri olan Kristin Enmark məhkəmədən sonra görüşür və ailəsi ilə dostluq münasibəti saxlayır. Lakin bundan sonra da digər cinayətlər törətməkdən əl çəkmir.
    Gələk sindromun baş qəhrəmanı Olsson-a. Məhkəmənin qərarı ilə , o, 10 il müddətində həbs olunur. Həbs də olduğu müddətdə isə həddindən artıq məktublar alır. Girovlardan biri nişanlısından ayrılır və onun həbsdən çıxmağını gözləyir. Hətta bəzi söz-söhbətlərə görə girovlar məhkəmədən azad olması üçün öz aralarında pul yardımı etməyə çalışıb. Bu hadisələri araşdıran psixoloq Nils Bejerot soyğunçular və girovlar arasındakı bu münasibəti "Stokholm Sindromu" və ya orijinal adı ilə "Stockholm syndrome" adlandırıb. Baş qəhrəman Olsson 2006-cı ildə Thailand-a köçür və Thai sevgilisi ilə evlənir. 2013-cü ildə yenidən isveç-ə köçən Olsson başına gələn hadisələri avtobioqrafik Stockholms-syndromet adlı kitabında bir araya gətirir və 2009-cu ildə isveçdə nəşr olunur.

    Stokholm sindromunu daha sonra Patty Hearst hadisəsi izləyir. Bu hadisə 1974-cü ildə San Francisco da bank soyğunu zamanı bir daha aşkara çıxmışdır. Bu sindromun digər məşhur dalğası 2001-ci ildə Taliban üzvlərinin 8 günlük əsr götürdüyü jurnalist Yvonne Ridley açıqlamasından sonra yenə ortaya çıxmışdır. Yvonne açıqlamasında Qərb hakimiyyətini ciddi tənqid etmiş və müsəlmanları təqdir etmişdir.

    Bu sindrom haqqında çəkilmiş ağlımda qalan bir neçə film (istəyənlər göz atsın.)

    (bax: The town)
    (bax: King Kong) - yəqin ki, bəzilərinə təəccüblü gələcək. Amma bu sindromu yaşamaq üçün məcbur deyil bank zad yarmağınız -*
    (bax: Beauty and the Beast )
    (bax: In Time)
    (bax: V for Vendetta) - kimi bu filmi (bax: anarxist) kimisi azadlıq filmi adlandırır. Amma ortalıqda N.Portman-ın baş qəhrəmana bəslədiyi sevgi var. Açıq-aşkar sindromu görmək olar.
    (bax: Buffalo '66) - bu filmi hələdə izləməmisinizsə çox şey itirmisiniz. Bu filmə görə məhz sindrom haqqında yazmaq istədim. Sindrom zadı at kənara qarşında kənarda qalmış şahəsər var. Narahat olmayın "art" film deyil.


sən də yaz!