1. çingiz aytmatov povesti (1962). әsәrdә bir qırğız kәndindәn danışılır. o vaxtın qırğızıstanı, әhalinin hәyat tәrzi, tәhsilә vә qadına baxışı gözәl tәsvir olunub. әzmin vә "bir yerdәn başlamaq lazımdır" fikrinin aşılandığı әsәrdir.

kәndә gәlәn bir mәllim ( düyşen), kәndi başına yığıb, burada bir mәktәb açmaq isdәdiyini açıqlayır. adını belә yaza bilmәyәn әhali düyşenә dәstәk olmur vә adam tәk başına, әzmlә mәktәbi tikib, tәlәbәlәri yığıb, bildiklәrini öyrәtmәyә başlayır. mәktәbә tәk hәvәslә gәlәn altınay olur. altınay ana atası ölmüş, qohumlarının insafına qalmış 14-15 yaşlarında qız uşağıdı. düyşen bu qıza görә çox әziyyәt çәkir, hәtta hәyatını ortaya qoyur vә qızı qohumlarının әlindәn qurtarıb, tәk başına hәyatını qura bilәcәk bir fәrdә çevirmәk istәyir.

hekayәni üzәrinә bir tutam sevgi sәpilmiş dram kimi dәyәrlәndirdim. oxuyanlar bilәr, altınayın qatarın pәncәrәsindәn düyşeni görüb, qatarı saxlatdırdığı hissә var ki, elә tәsirli bir sәhnә çox az әsәrdә qabağınıza çıxar. hәlә ki mәnim üçün aytmatov povestlәri içindә zirvәdәdi vә aşağı düşәcәyini dә sanmıram.