3. ən birinci, azərbaycan kimi çürümüş insanlarla dolu olan bir ölkədə valideyn olmamaqla başlaya bilərik. üzündən zəhrimar yağan yaşlıların, tərbiyəsiz uşaqların, vəhşi valideynlərin və dərsdən çox söyüş öyrədən müəllimlərin əhatəsində böyüməsini istəmərəm. uşaqlığım montində keçib, o vaxtlar məhəllədə rusdilli ailələr çoxluq təşkil edirdi. onların uşaqları dayələrlə, "skazka"larla böyüyürdülər, biz isə baxçada hansısa atası varlı oğlanın müəllimələrə kapron kalqotka hədiyyə etməsi söhbətlərinə qulaq asırdıq. vaxt keçdi, böyüdüm, məktəb həyatımda da bunun şahidi oldum. elə bil, rus bölməsinin uşaqları daha intellektual, yaraşıqlı, özlərinə güvənən olurlar. hərəsinin maraqlı bir məşğuliyyəti olur, fikir vermisinizsə, bakıda bir çox street art nümunələri də rus bölməsindən çıxan uşaqların əsərləridir. bizimkilər isə eyni, məktəbi bitirməyə az qalmış vorkazonluğa başlayırlar, geyimləri, saç düzümləri eyni, tək məşğuliyyətləri də tində oturub ay brata qulaq asmaqdı. bizimkilər həmişə ruslara əxlaqsız gözüylə baxıb, azərbaycanlının elədiyi bir hərəkətə şok ola bilərlər, ancaq eyni hərəkəti rus edəndə üz mimikaları da oynamır, "rusdu da" deyib keçirlər. bəlkə də bu əlimizin çatmadığına daş atmağı sevdiyimizdən ötrüdür, ancaq ki mən ruslarda gördüyüm uşaq tərbiyəsini heç yerdə görməmişəm. uşağın hər sualına təmkinlə cavab vermək, hər gecə yatanda ona nağıl oxumaq, aparıb bulvarda gəzdirmək - hər valideynin buna səbri çatmır.
biz azərbaycanlıların günahı odur ki, sırf valideynlərimizin təkidi ilə evlənib onların istəyinə görə uşaq doğuruq. hələ bir də sevmədiyimiz adamla və evliliyin ciddiyyətini anlamadığımız bir yaşda evlənmişiksə, əsəbimizi uşağın üstünə tökürük. sonra da uşaq ipə-sapa yatmır, vəhşi olur. evdə ata ananı it yerinə qoymursa, uşaq bunu görüb ananı minməyə başlayır. ana da ərindən yığdığı əsəbi uşağın üstünə tökür. ortaya ailə yox, bir-birilərinə qatlanmağa, eyni evdə yaşamağa məcbur olan insanlar çıxır. bunun da təməlində pulsuzluq, savadsızlıq yatır.
bizim valideynlərimiz elə düşünürlər ki, uşağı geyindirmək, qarnını doyurmaq, məktəbə göndərməklə öz vəzifələrini artıqlamasıyla yerinə yetirmiş olurlar. halbuki başa düşməlidirlər ki, uşaq təmiz bir dəftər kimidir, onun ilk səhifələrinə yazılanlar o qədər gözəl olmalıdır ki, sonrası da gözəl yazılsın. bəlkə bunu əlli il sonra başa düşərlər, ancaq ki inanmıram.