13. bədii ədəbiyyatın bir çox sahə ilə iç-içə olduğunu bilən insandır. ədəbi əsərlər yazıldıqları dövrün, yazıçının ideologiyasının xüsusiyyətlərini daşıyırlar. hal-hazırda israilli bir yazıçının romanını oxuyuram və israil-filistin arasındakı müharibəni normal yaşayışına davam etməyə çalışan insanların gözündən görməyə çalışıram. onların hiss etdikləri - qorxuları, arzuları, partlayan bombaların insanlarda buraxdığı ab-hava, gələcəyə ümidsiz baxmaq və s.
tarix hər şeyi olduğu kimi obyektiv verir, statistika sadəcə nömrələri; psixologiya insanları analiz edir, ideolojik kitablar ideologiyanı yayır. ədəbiyyat isə bunların və örnək göstərmədiyim bir çox sahənin sintezidir. təbii ki ədəbi əsərlər də fərqlilik göstərirlər, fentezi ədəbiyyatı və ya sevgi romanlarından bəhs etmirəm mən. yazıçının ortaya yaxşı bir əsər çıxara bilməsi üçün müəyyən dərəcədə bilgisi və kültürü olmalıdır. nəticədə bir roman personajı yaratmaq bəsit bir iş deyil. real həyatda bir insan sadəcə öz peşəsi haqqında bilirsə, yazıçı romanda bir neçə personaj yaratmalı olduğu üçün bir neçə peşə haqqında bilgi sahibi olmalı və personajın peşəsini oxucunun beynində tam oturtmaq üçün ətraflı açıqlamalıdır.
ya da olaylar hansısa tarixi bir hadisə ilə bağlıdırsa, yazıçı tarix bilməlidir ki, qurğusu havada qalmasın.
ədəbiyyat bekar işi deyil, oxuyanda mütləq insana nəsə qatır, elmi-tarixi kitablardan öyrənəcəyiniz şeylərdən də daha az bilgi vermir.