11. Bəzən bir kişi bir qadını sevir. Amma o sevgi nə gül alar, nə də bir filmin sonunda əl-ələ gəzər. O sevgi yalnız kağızda doğular, böyüyər, vərəqlərdə nəfəs alar. Həmin sevgi Franz Kafkanın Milenaya yazdığı məktublarda yaşayır.

Kafka bu məktublarda bir qadını deyil, onunla birlikdə öz daxili böhranını, cəmiyyətlə münasibətini, qorxularını, sevgidəki acizliyini və yazıçılıqla ölüm arasında ilişib qalmış ruhunu Milenanın adına ünvanlayır.

Əsərin adı “Milenaya Məktublar” ola bilər, amma əslində bu, insanın özünü bir başqasının varlığında axtarma səfəridir. Franz məktublarında Milenaya yaxın olmaq istədikcə, ona olan qorxusu və məsafəni saxlamaq ehtiyacı bir-birinə qarışır. Əslində o, sevdiyi qadına deyil, özünün sevilə bilən bir versiyasına məktub yazır.

bəzi sitatlar (oxuyarkən adamı yavaşca dağıdır):
“Sənə yazdıqlarım bəlkə də səninlə danışmağa cürət etmədiklərimdir.”

“Səni sevməyə qorxuram, çünki sənə yaxınlaşmaq özümə uzaqlaşmaqdır.”

“Məktublarımı yandır. Çünki sevgi belə yazıla bilməz.”

şəxsi fikir:
Bu məktublar “romantik yazışma” deyil. Daha çox insanın öz içində danışa bilmədiyi tərəfi ilə dialoqudur. Kafka burada yalnız Milenaya deyil, onun vasitəsilə Tanrıya, xəstəliyinə, yazıya və ölümsüzlüyə də müraciət edir. Məktubların hər sətrində bir tərəfi sevir, bir tərəfi qorxur, bir tərəfi isə tərk edir.

ədəbi və romantik qat:
Əsəri oxuyarkən Kafka ilə aramızda qəribə bir yaxınlıq yaranır. Sən demə, sevgi elə buymuş: birini içində böyütmək, amma ona yaxınlaşdıqca öz kölgəndə itib getmək. Kafka bunu bəlkə də özündən sonra gələn milyonlarla ruhun adına yazıb – məktub şəklində.

Əgər kimsə “sevgi nədir?” deyə soruşsa, bir “aşiq” romanından deyil, bu məktublardan bir neçəsini oxutdurmaq bəs edər. Və deyərsən ki:

“Sevgi, sənin getmək istədiyin halda, onun qaldığın yerdə səni gözləməsidir.”

Əsəri oxumaq təkcə ədəbiyyata deyil, öz daxili boşluğuna məktub yazmaqdır.