160. Bəlkə siz də intihar edəcək və ya intiharı düşünmüş şəxslərdə, xüsusilə, oğlanlarda bu iki yol ayrıcını müşahidə edərsiniz.
Bu mənim şəxsi fikrimdir.
Mövzuya keçməzdən əvvəl onu deyim ki, Ətrafımdakılar razılaşmadı. Mən aşırı hissliymişəm dedilər. Əgər belə hissizdirlərsə çox acı , çünki bir gün o şəxs mən də ola bilərəm. Və bütün sinyallerime baxmayaraq məndən əhvalımı, fikirlərimi soruşmayacaqlarsa məni və ya ən yaxınlarını bu acı düşüncə tərzi ilə baş-başa qoyacaqlarsa çox acı... Dəyərsizlik hissinə bir az da dəyərsizlik qatacaqlarsa çox acı.. ən azından başa düşmək lazımdır, hər keçən gün o fikirlər bir yerdən sonra əmələ çevrilə bilər. Səssiz və ya bir başa ünvanlanmış xəbərdarlıqları tutmaq lazımdır. Yenə deyirəm, Bu başqa vaxt ən yaxınınız ola bilər.
Bəzi qruplara bölmüşəm.
1. Bu ölkənin gəncləri intihar üçün əsgərliyi gözləyir, yəni konkret həyatla vidalaşmaq üçün çağırış vərəqəsi gözləyirlər. Yəni, cəmiyyətin “intihar”a nifrət etdiyi, amma “şəhidlik”i ucaltdığı bir ölkədə, bəziləri ölmək istəklərini “vətən uğrunda” adı ilə pərdələyir.
Çünki “şəhid olmaq” cəmiyyətdə qəbul edilən yeganə “gözəl ölüm” formasıdır. Əgər intihar etsə, “zəif”, “dinsiz”, “qorxaq” adlandırılacaq. "Adımızı batırdın" , "narkoman idi, bəzəyiblər söhbəti", "biz sənə belə mi pis olmuşuq gedib özünü atmısan" cümlələri..

Amma döyüşdə ölsə, “şəhid” olacaq, ailəsi hörmət qazanacaq, adı ucalacaq.
"Ölümüm vətəndən olsun" deyile bu, elə bir ölüm olsun ki, qəhrəmanlıq qiymətləndirilməsindən ötə , arxa fonda çox ödənilməmiş , gizlənmiş hisslər var.
Bu insanlar özlərini nədəsə günahkar bilirlər, özlərində, gözlərində həyata qarşı məyusluq olur. Özlərini dəyərsiz görürlər. intiharın məqsədi bəzən həyatdan qurtulmaqdan, isyandan ötə dəyərlilik hissinin aşılanmasıdır.
Psixologiyada buna "meaning-making" deyirlər boşuna ölməmək. Mən isə tamam fərqli perspektivdən baxıram. Burada məsələ ətrafa yaxşılıq, dəyər deyile, boşuna nəsə etmək teması getsin. Burada insanın özünə qarşı yüklənən dəyərsizlikdən bəhs edirəm. Bu lap ölümü istəyənlərdə olan insan həyatını qurtarmaq, yanan binalara daxil olmağı yadına saldı. O da var düzdür. Dediyim ki mən dediyim daha fərqli yöndəydi. Dərində olan təməl ehtiyaclar..
2. Absürt gələcək sizə amma..
intihar düşüncəli şəxslərdə, həyatdan bezmiş olan oğlanlar nədənsə tez evlənib qız övladı sahibi olmağı gözləyirlər. Bəlkə də içlərindəki o yarımçıq qalan incəlik, həyatın kişilərdən oğurladığı mərhəməti qız övladında görmək ümidi ilə yaşayır.

Amma qəribədi, ölümə bu qədər yaxın olanlar bir qız uşağının gülüşü üçün yaşamaq istəyir. Bəlkə də qız övladı bu ölkədə hələ tam ölməmiş ümidin, xüsusilə sevgi və mərhəmətin tək sübutudur. Psixoloji kompensasiya..
Ən azından, həyatlarında yaşamaq üçün səbəb tapırlar.

3. Dində yol tapma, anidən ortaya atılan "şəhid olmaq istəyirəm" fikri
Dində şəhid olmaq məqbuldur. Şəhidliyi gözləmək yox.
Yəni,
islamda şəhidlik , yəni haqq yolda, ədalət, iman, vətən, namus uğrunda həyatını itirmək uca bir məqam sayılır. Amma şəhid olmaq arzusu ilə ölüm gözləmək və ya intihara bənzər şəkildə ölməyi planlamaq dinə görə caiz deyil. Bu sadəcə pərdələnmiş ölümə yaxın olmaq istəyidir.
Əlavə:
Bir də bir qrup var ki, üzr istəyirəm ölüb amma xəbəri yoxdur.
Passiv intihar ( bu adı özümdən atıram, fikrimi daha aydın ifadə edə bilim deyə)
Xüsusilə kişilər arasında..
öz dəyərini sıfıra endirmək, öz istəklərindən vaz keçmək dayanır.
Yəni, insan yavaş-yavaş özünü tükətməklə intiharın uzun versiyasını yaşayır. Mən ailəm üçün yaşayıram hesabı..


Bəzi gənclər “anam razı olmaz”, “atam istəmir” deyə öz seçimlərindən vaz keçir.
Bir növ öz həyatını başqasının istəklərinə qurban vermək olur.

Cəmiyyət oğlana “güclü ol, hisslərini gizlət” deyir.
Bu da dolayısı ilə psixoloji intiharın bir forması olur hisslərin boğulması.
Sevgi üçün fikrən ölmək, özünü unutmaq.
"Onsuz yaşaya bilmərəm"
özünü sevməməyin və öz kimliyini başqasına həvalə etməyin formasıdır.
Burada da ölüm istəyi romantika pərdəsi altında gizlənir. Bu gedib özünü atacaq mənasında deyil. Yəni bu insan həqiqi mənada "yaşamır" deməkdir bu.
Belə