1. kənddə doğulub böyümək deməkdir. qətiyyən kəndçi anlayışı ilə səhv salınmamalıdır.
kənddə doğulub böyümüş biri olaraq illərdir içimdə bu anlayışla bağlı məni kədərləndirən çox şey var.
əksər hallarda aşağılanan bir statusdur. xüsusilə şəhərlilər tərəfindən. kənd adı gələndə ağıllarına kasıb, cahil, dünyagörüşsüz adamlar gəlir. oysa ki, imkanı olsa da görməmişliyindən geri qalmayanlar şəhər adamları da çoxdur, bax onlar əsl kəndçilərdir.

10-cu və 11-ci sinifdə məşğələlərə yaxşı müəllim yanına gedim deyə kəndimizin yerləşdiyi şəhərin mərkəzində, atamın xalası ilə yaşadım. yaşlı və tək qadın idi onsuz da, şəhərdən biri ilə evlənmişdi. bir də mənlə yaşıd qız nəvəsi var idi. hər kiçik, dəxlisiz şeydə kənddən olduğumu üzə vururdu, alçaltmağa çalışırdı sözarası. xətrimə dəyirdi əlbəttə ki. amma nəyəsə etiraz da edə bilmirdim, çünki şəhər anlayışı lüks idi gözümdə uşaq ağlımla. mənim imtahan nəticələrim daha yaxşı idi, dünyagörüşüm daha çox idi. sırf kənddə böyümək hər şeyi heçə salırdı.
zaman keçdi, universitetə qəbul oldum. yenə bir müddət bakıda qohum evində qaldıq. evdə 12-15 yaşlı uşaqlar var idi, onlar daha betər idi. kənddə elədir, belədir deyib lağa salırdılar bəzi şeyləri. xırda məsələlərdə "kənddə elə ola bilər, bura şəhərdir" deyirdi ev sahibi də. amma özünü bizdən üstün tutmağa başqa heç bir əsası yox idi.
zamanla başqa evə keçdim, ağlım kəsdi ki, doöulub böyüdüyün yerdən utanmalı deyilsən. əsas olan insani keyfiyyətlərdir. ətrafımda fərqli şəhər, rayon, kəndlərdən dostlarım var, heç vaxt bu söhbətləri aparmamışıq. sırf doğulduğu yerə, ailəsinin imkanına görə qürrələnən adamlar başqa heç bir əsası olmayan görməmişlərdir adətən. və mənə görə böyük tərbiyəsizlikdir də.
bu söhbətlər həmişə ağlımda olub, yara kimi qalıb, amma son illər çox fikir vermirdim. ötən günlərdə nuri bilge ceylanın "uzak" filmini izləyəndə yenə xatırladım. orada da kənddən gəlib şəhərdə qohum evində qalan birinin hekayəsi göstərilir. filmdə də var şəhərli və kəndli diskriminasiyası. ona görə bu qədər yaxın, bu qədər doğma gəldi film mənə.
beş gün əvvəl də rəfiqəmgilə qonaq getmişdim, şəhər yerində yaşayıblar əvvəldən. haralı olmaqdan söhbıt düşəndə masadakı böyüklərdən biri soruşur ki, siz tərəfdə də belə şərait var? rayonunuz inkişaf edib? müasirdir? qəribə oldum, tutuldum. niyə hələ də bu söhbətlər dönür ki? mənim savadım, işim, xaricdə təhsilim, dünyagörüşüm yox, kənddə böyüməyim məni xarakterizə edirdi sanki. kədərlidir, sözlük. mən vecimə almamağa çalışsam da, bir nöqtədə adama çox pis dəyir.
nəysə, çalışın insani dəyərlərə sahib çıxın, əsas olan haradan olduğunuz yox, kim olduğunuzdur.