lalə azərtaş
əjdahalar googllalalə osmanlı - lalə dövrü - ağladan mahnılar - yazarların paylaşmaq istədikləri şeirlər - ömər xəyyam - ey səyyah - bədahətən - adamın balkona çıxıb qışqırmaq istədiyi sözlər - türkiyə deyəndə ağıla gələnlər - güldürən hadisələr
qarşı tərəfə qarşı psixoloji üstünlük qurur,
mövzunun zəif yerini emosiya ilə örtməyə cəhd edən əsl manipulyatordur. Jurnalistikada "media etikası" deyilən bir anlayış var.
Bir hadisənin üzərini açdığı "təsir dairəsi" adlı verlişdə, hansı ki, ictimai təsir gücü olan verilişdir
"Allah şahidimdir ki"
"Mənə inanın"
"Mənim iki qızım haqqı"
"Səhvəmsə allah məni cəzalandırsın" deyə çıxışlara yönəlir. Bu nə dərəcə doğrudur?
Ümumiyyətlə, aparıcı tərəf tutmalıdır mı? Yoxsa hadisəni bütün detallari ile üzünü mü açmalıdır?
Media müstəvisində həqiqət bu cür andlarla yox, sübut və ardıcıllıqla ölçülməlidir.
"Mən sənə filan qədər güvənirdim, indi 40 faiz güvənirəm" düzgün yanaşma deyil. Bu zaman verilişin əsas fokusu hadisənin özü yox, aparıcının şəxsi münasibəti olur. Sanki cəmiyyət üçün əsas olan baş verənlər deyil, aparıcının fikirləri və emosional mövqeyidir. Təsir dairəsiymiş, halbuki, həqiqət emosiya ilə yox, faktla ölçülür.
Aparıcı .. Aparıcı kimdir? Vasitəçidir. O nə hakimdir, nə prokurordur, nə də o şəxslərin evlərindəki şkafın üstündə gizlənən şahiddir. Aparıcı hadisəni bütün tərəfləri ilə açmalı, tərəflərə bərabər söz haqqı verməli,
şəxsi mövqeyini fakt kimi sırıtmamalıdır. Praktikada isə bunun əksi müşahidə olunur. üstəlik, söz haqqı verəndə "ehtiyatlı ol, mən sənin üçün o bu deyiləm" deyir. işarət barmağı ilə hədd göstərir. Yənə fokusu etik olmayan şəkildə özünə çəkir, mədəniyyət çərçivəsini zəiflədir.
Digər ciddi problem hadisələrin elə girişdən parça-parça təqdim olunmasıdır. Tamaşaçıya əvvəlcə aydın kontekst verilmədən üçüncü şəxslərin adlarının çəkilməsi çaşqınlıq yaradır. Diqqət toplamaq üçün hadisəyə qorxu və dramatik intonasiya yüklənir. Nitq əsasən şikayətlənən şəxslərə verilir, lakin bu qırıq-qırıq ifadələrdən ümumi mənzərə formalaşmır. Nəticədə tamaşaçı hadisəni deyil, sadəcə emosional reaksiyaları izləyir. Bunu ən sadə, kommentlərdəki izləyicilərin rəylərindən anlamaq mümkündür.
Verilişdə 3-4 şəxs tərəfindən “psixoloji yanaşma” adı altında edilən yönləndirmələr də sual doğurur. Kim psixoloqdur, hansı səlahiyyətlə danışır, bu aydın deyil. Haqsız tərəfi qan-qaraçılıq olmasın deyə psixologiya adı ilə , üstəlik "uşaqdır", "sevdiyindən edib", "kişisənsə barış" şəklində yönləndirib qorumaya alırlar. oğru qışqırdı doğrunun bağrı yarıldı hesabı.. başqa cür desəm, bu kimi yanaşmalar etik balansı qorumaq yox, bəzən haqsız tərəfi dolayısı ilə legitimləşdirmək effekti yaradır və düzgün deyil.
Digər məsələ, Veriliş zamanı aparıcının ortalıq yerdə bir tərəfi dinləmək üçün studiyanı tərk etməsi ümumi axını pozur və müzakirənin idarəsiz, özbaşına qalmasına, ən əsası xaosa səbəb olur.
Deyir "mən reytinq yaratsam filan filan şeyi edərdim" , bilməlidir ki, onun da reytinq yolu budur, hər kəs eyni olmalı deyil, bəlkə də əsl diqqət çəkən bu fərqlilikdir. Yenə də emosional hökm vermək jurnalistikanın funksiyası deyil. Çünki hər şeydən öncə, media maarifləndirmə və aydınlaşdırma yeridir.
fikirlərim aparıcıya yönəlik idi, əsas etibarı ilə verilişi apardığı və nələrisə, kollektiv olaraq, üzünü açdığı aşikardır. Yaxşı keyfiyyətlərini "azərbaycan qadını/xanımı" olaraq ön plana atmasından ola ki, xalqın əksər kütləsi onu sevir. Lakin bu sevgi aparıcının özünü hadisədən üstün mövqedə təqdim etməsinə əsas verməməlidir.
elə bil xankəndini işğaldan azad edibe, bu nə eqodur, qardaş
üzv ol
şərhlər: