kiçik qəmginliklər - #399654 - Sözaltı Sözlük

3. Covid dönəmində şahidi olduğum hadisəni xatırladır. Dövlət poliklinikasına yoxlanış üçün getmişdim, 20 yaşım filan olardı. Doğrusu maddi durumum elə də yaxşı deyildi deyə özələ gedə bilməmişdim. O vaxt artıb təbib formalaşdı və icbari tibbi sığortanı gətirdi deyə qəbulda 30-40 dəq dayanıb sıra götürməli idik. Sıra mənə çatanda komp dondu və əlavə 15-20 dəq də gözləməli oldum. Həm gülməli, həm də əsəb oynadan bir şey idi. Nəysə, həkimə sıranı götürüb bir saata yaxın gözlədim, daha sonra məni qan analizi üçün zirzəmiyə göndərdi. Orada məni həyatdan utandıran hadisə oldu.

Qan analizi götürən qadın 60-70 yaş arasında olardı. Onun böyüyü məndən pul istədi amma cibimdə 3-cə manat var idi. Uzadıb ona verdim. Qangötürmə otağıma keçməyimi istədi. Həmin yaşlı qadın barmağımı deşib pipetka ilə qanı götürdü. Amma pipetkanın rezin lampası yox idi deyə bir ucunu ağzına alıb qanı özü yuxarı çəkməli oldu. Səbəbini bilmirəm, amma mənə çox pis təsir etdi. Qadın çox məsum və böyüyünün sözlərini dinləyib cavab verməyən biri idi. O gün iş yerində minimal tələblərdən məhrum küncə sıxışdırılmış yaşlı bir qadın gördüm. Doğrusu cibimdə əlavə pulun olmamasına görə ayrıca utandım, çünki böyüyü pulu öz cibinə basdı.

O hadisədən sonra artıq həkimə qayıdıb təsdiqləyən kağızı vermək gözümdə olmadı, bir başa evə getmək istədim amma edə bilmədim. Gördüyümü unutmaq üçün axşama kimi küçədə avaralandım, amma görünür indiyə kimi unuda bilmədim.

şərhlər:

Aşmış kamazın şoferi Həmin yaşlı qadının şəraitsiz vəziyyətdə işləməsi hadisəni yadda qalan edən əsas məqamlardan biridir. Bu hissəni başa düşürəm. Amma başqa bir məqama da toxunmaq istəyirəm. "Həmin yaşlı qadın barmağımı deşib pipetka ilə qanı götürdü. Amma pipetkanın rezin lampası yox idi deyə bir ucunu ağzına alıb qanı özü yuxarı çəkməli oldu." Təsvir etdiyin proses ağızla pipetləmə adlanır və əslində çoxdan keçmişdə qalmalı olan bir praktikadır. Qan pipetkaya çəkilərkən işçinin ağzındakı hava sistemə daxil olur. Bu zaman pipetin ağız tərəfinə yaxın hissəsindən mikroorqanizmlərin və ya mikroskopik damcıların nümunəyə qarışması nəzəri olaraq mümkündür. Rezin lampanın və ya mexaniki pipetləmə cihazlarının məqsədi də məhz bu riskin qarşısını almaqdır. Məsələ yalnız nümunənin çirklənməsi ilə bitmir. Bu üsul işçinin özünü də risk altına qoyur. Qan təsadüfən daha yuxarı qalxarsa və ya sıçrayarsa, qan vasitəsilə ötürülən infeksiyalara məruz qalma ehtimalı yarana bilər. Məsələn, Hepatit B, Hepatit C və ya HIV kimi infeksiyalar nəzəri risklər sırasındadır. Üstəlik, söhbət bir nəfərdən deyil. Gün ərzində yüzlərlə insanın nümunəsi ilə işləyən bir əməkdaş üçün bu cür risklər zamanla toplanır. Bu baxımdan vəziyyət təkcə gigiyena problemi deyil, həm də əmək təhlükəsizliyi problemidir. Səndə COVID və ya başqa infeksiya olmaya bilərdi. Bəs səndən əvvəlki pasiyentdə? Yaxud növbəti pasiyentdə? Məsələ də elə budur. Təhlükəsizlik qaydaları konkret bir insan üçün deyil, bütün zəncir boyu hər kəsi qorumaq üçün mövcuddur. Bu səbəbdən həmin mənzərə təkcə bir işçinin acınacaqlı vəziyyətini deyil, müəssisənin peşəkar standartlardan uzaq və məsuliyyətsiz yanaşmasını da göstərirdi.